Monumenten

Forten en linies

In onze natuurgebieden zijn veel oude forten terug te vinden. Wij zetten ons ervoor in om ze in de huidige staat te behouden en ze, waar dat kan, open te stellen voor publiek.
Monumenten

Spannende plekken

Forten, schansen, kazematten, sluizen en andere restanten van oude linies, herinneren ons aan tijden van oorlogvoeren en verdedigen. Vanaf 1960 kwamen veel forten in ons eigendom omdat Defensie ze afstootte. Forten zijn spannende plekken die erom vragen ontdekt te worden. Het liefst laten we mensen vrij rondstruinen op het terrein en in de gebouwen. Sommige forten lenen zich daarvoor, andere niet. Het moet bijvoorbeeld veilig zijn om het terrein en de gebouwen te betreden. En soms huizen er bijzondere (broed)vogels en vleermuizen. Dan wordt het fort tijdelijk opengesteld om de natuur zo min mogelijk te verstoren. Lees hier meer over het bezoeken van forten.

Nieuwe Hollandse Waterlinie

De Nieuwe Hollandse Waterlinie, voor het grootste deel gerealiseerd in de 19e eeuw, loopt van Muiden tot aan de Biesbosch. Hij moest het Westen van Nederland, inclusief de stad Utrecht, beschermen tegen vijandige aanvallen. Met een uitgekiend stelsel van sluizen en dammen kon het land onder water worden gezet; hoog genoeg om in vast te lopen, maar te ondiep om te bevaren. Waar dit soort inundatie onmogelijk was, verrezen forten. Staatsbosbeheer is hier de grootste terreinbeheerder. We beheren er 15 forten en bijna 2.000 ha waterlinielandschap. Samen met anderen willen we de hele linie beschermen en beleefbaar maken voor publiek. Meer info: Nieuwe Hollandse Waterlinie, ambities voor een landschap van wereldklasse.

Grebbelinie

Deze waterlinie dateert uit de 18e eeuw en functioneerde als een voorlinie voor de beide Hollandse Waterlinies. Het inundatiegebied liep van de Grebbeberg tot aan de toenmalige Zuiderzee. In 1940 is de linie in stelling gebracht, hij vormde toen het centrale punt in de landsverdediging. Ook hiervan vallen enkele forten onder ons beheer.

Stelling van Amsterdam

Deze waterlinie is aangelegd tussen 1881 en 1914 en vormt een 135 kilometer lange verdedigingskring om de stad Amsterdam. Sinds 1996 is de stelling opgenomen op de Lijst van Werelderfgoed van de Unesco. Tien forten van deze waterlinie zijn in ons beheer.

Andere linies

De Oude Hollandse Waterlinie is een grotendeels 17e-eeuwse linie. Hij loopt van Muiden tot Gorinchem en is gesticht om de troepen van Lodewijk XIV tegen te houden. Het verdedigingstraject sluit de stad Utrecht buiten, die was toen al ingenomen door de Fransen. Bij Bodegraven ligt de parel van de linie: Fort Wierickerschans. Enkele forten hiervan zijn in ons beheer. 

De Zuider Waterlinie is de langste linie van ons land en loopt van Sluis (Zeeuws-Vlaanderen) tot Nijmegen. Hij bestaat uit kleinere linies - zoals de Staats-Spaanse Linies, inundatiegebieden en complete vestingsteden zoals Breda, Willemstad en Den Bosch.

Ten slotte beheren wij ook restanten van de Atlantikwall. Deze bevinden zich langs de kust en zijn aangelegd door de Duitsers in de Tweede Wereldoorlog om een geallieerde aanval af te kunnen slaan.