Werk in uitvoering
Staatsbosbeheer werkt aan herstel en verbetering van de kwaliteit van drie karakteristieke vennen op de Veluwe met financiering van provincie Gelderland en in samenwerking met diverse betrokkenen. De maatregelen maken de vennen weer sterker en toekomstbestendig.
Watersemeertje bij Garderen, vencomplex Zandenbos bij Nunspeet, Kootwijkerveen bij Nieuw Millingen, Veluwe.
2018-2025; het project kent meerdere fases:
De oevers van de vennen groeiden dicht en er stond veel begroeiing omheen. Door begroeiing rond de vennen weg te halen ontstaat er een positief effect op de waterkwaliteit en het waterniveau in- en rond het ven. Daar zijn veel bijzondere planten en dieren afhankelijk van, bijvoorbeeld een aantal libellensoorten: maanwaterjuffer, venwitsnuitlibel, venglazenmaker. Maar ook amfibieën zoals heikikker, vlinders zoals het heideblauwtje en veel zeldzame planten als beenbreek dreigen te verdwijnen door mineralisatie en verdroging van veen- en venoevers. Het water in het ven, de flora en de fauna vormen namelijk een samenhangend natuurlijk systeem.
Aan de oostzijde van het Kootwijkerveen zijn de maatregelen voor venherstel in december 2022 afgerond. Hier zijn op 6 ha bomen verwijderd, is er strooisel weggehaald en zijn wandelpaden verlegd.
Het venherstel aan de westzijde van Kootwijkerveen en het maken van de natuurcorridor kon lange tijd nog niet worden uitgevoerd vanwege onderzoek door de gemeente Apeldoorn naar niet-gesprongen explosieven uit de Tweede Wereldoorlog. Vanaf juli tot in het najaar van 2024 wordt door gemeente Apeldoorn in samenwerking met Staatsbosbeheer het veldonderzoek en eventuele ruiming van de niet-gesprongen explosieven uitgevoerd. Daarvoor worden bomen en struiken verwijderd, in overeenstemming met de opvolgende maatregelen voor venherstel en het maken van de natuurcorridor.
Later in het najaar van 2024 is de resterende uitvoering voor venherstel en het maken van de natuurcorridor gepland. Dit bestaat ook hier met name uit het weghalen van grotere bomen en het plaatselijk weghalen van strooisel, het verleggen van een aantal wandelpaden, het dempen van een sloot en het opbrengen van heidemaaisel. De natuurcorridor Kootwijkerveen - Nieuw Milligsche Zand verbindt twee leefgebieden. Via de corridor kunnen de verschillende diersoorten, zoals insecten en reptielen, makkelijker van het ene gebied naar het andere gebied trekken. Dit maakt deze soorten veerkrachtgiger en weerbaarder. De corridor zal straks met name bestaan uit heide, grassen en struiken. De nu bestaande jeneverbesstruwelen blijven zorgvuldig gespaard.
Lees meer over de herstelwerkzaamheden in:
De werkzaamheden aan de westzijde van het Kootwijkerveen zijn nog niet uitgevoerd. Gemeente Apeldoorn is hier nog bezig met onderzoek naar niet gesprongen explosieven uit de Tweede Wereldoorlog. De verbindingszone die wordt gemaakt tussen het Kootwijkerveen en het Nieuw Millingense zand, verbindt twee leefgebieden van adders en andere dieren. Deze zone ligt in munitieverdacht gebied en kan dus nog niet worden aangelegd.
Bij het Watersemeertje zijn de maatregelen in december 2022 afgerond. Er is weer ruimte bij het ven en oevers voor de daar levende flora en fauna; het leefgebied rond het ven is hersteld.
Het herstelwerk rond de Zandenbosvennen is begin 2024 gereed gekomen. In mei 2024 vierden we met de gedeputeerde, wethouder en andere betrokkenen de oplevering van het werk. Eind 2025 zijn de resterende rododendrons verwijderd, die volgens afspraak in 2 fasen zouden worden verwijderd. Dit is volgens afspraak met de betrokken klankbordgroep uit de omgeving en met diverse betrokkenen. De huidige, in 2022 teruggesnoeide, rododendrons zullen blijven staan. In winterseizoen 2025/2026 wordt daarnaast de terugkomende opslag van jonge bomen verwijderd om de verdere ontwikkeling van heide mogelijk te maken. Meer informatie vindt u op de pagina: Natuurherstel Zandenbosvennen.
Honden mogen niet meer in de Zandenbosvennen zwemmen, omdat dit de plantengroei en het dierenleven verstoord. Daarnaast graven honden vaak gaten in de oevers, waardoor de vennen lek kunnen raken. Als compensatie hiervoor is in december 2022 aan de oostzijde van het Zandenbos (bij het tunneltje naar de Zandenplas) een spartelvijver met speelveld voor honden ingericht, zodat honden in het Zandenbos toch lekker het water in kunnen zonder de natuur te schaden.
We onderzoeken ook diverse andere vennen op de Noord- en Zuid-Veluwe op maatregelen die de waterhuishouding verbeteren en we maken er de oevers vrij van jonge bomen.
De vennen en hun oevers op de Veluwe zijn bijzonder soortenrijk door de waterkwaliteit. Deze biodiversiteit moet behouden blijven. De ecologische kwaliteit van de bovenstaande vennen is op de Veluwe zeer zeldzaam geworden.
Het herstel en behoud is in opdracht van en financiering door de provincie Gelderland en ministerie van LVVN. Meer informatie is te lezen op de website van provincie Gelderland.
