Natuurbeheer Sallandse Heuvelrug

Locatie

De Sallandse Heuvelrug ligt in de provincie Overijssel tussen Nijverdal en Holten in de gemeenten Hellendoorn en Rijssen-Holten. De totale Sallandse Heuvelrug telt een oppervlakte van 5300 hectare. Daarvan is 3500 hectare Nationaal Park en 2200 hectare Natura 2000-gebied en bestaat uit een stuwwal met hoogteverschillen van 55 tot 75 meter boven NAP.

Looptijd

2022 - 2028 
Het natuurbeheer wordt uitgevoerd op basis van een beheerplan dat in mei 2016 is vastgesteld. De geldigheidsduur bedraagt normaal zes jaar. In 2022 heeft de provincie Overijssel besloten deze periode te verlengen. In 2026 start de provincie met de herziening van het beheerplan.

Doel

Het versterken van het ecosysteem door meer variatie in het heidelandschap te creëren. Belangrijke natuurwaarden zijn vochtige heide, structuurrijke droge heide, jeneverbesstruwelen, heischrale graslanden en leefgebieden voor soorten zoals het korhoen, de nachtzwaluw, roodborsttapuit en kamsalamander. 

Werkzaamheden

Gezonde heide kent een variatie in plant- en diersoorten. Het is niet één egaal paars veld, maar het bestaat uit jonge heideplanten, volgroeide heide, oude, verhoute heide, open plekken met zand, kruiden en mossen. Begrazing, maaien en gecontroleerd branden helpen om variatie te behouden en het landschap open te houden.

Omdat de Sallandse Heuvelrug door bos wordt omringd, is er weinig natuurlijke dynamiek door wind en stuivend zand. Daarom worden open zandplekken aangelegd insecten en reptielen kunnen nestelen.

Bovendien wordt de populatie korhoenders regelmatig versterkt met dieren uit andere gebieden. Het is een noodmaatregel om uitsterven te voorkomen en de periode te overbruggen tot het heidelandschap van voldoende kwaliteit is. 

Daarnaast worden op sommige plekken bomen verwijderd voor geleidelijke overgangen tussen bos en heide. Of om de heide uit te breiden wat het leefgebied vergroot en verbeterd voor soorten die afhankelijk zijn van heide, zoals de zandhagedis, veldleeuwerik, wulp en nachtzwaluw. 

Planning

Boswachters werken het hele jaar in het gebied. Tijdens het broedseizoen (15 maart – 15 juli) beperken we werkzaamheden zoveel mogelijk. Zowel vogels als zoogdieren zijn in deze periode extra kwetsbaar en gevoelig voor verstoring. Herhaalde verstoring kost veel energie, die juist in het voortplantingsseizoen hard nodig is.  Veel natuurmaatregelen hebben een specifieke uitvoeringsperiode. Zo wordt (gecontroleerd) heidebranden alleen uitgevoerd bij vorst en weinig wind, houtoogst vindt meestal plaats tussen oktober en maart wanneer de sapstroom stilligt en natuurakkers worden ingezaaid in het voorjaar of najaar. Ook het versterken van de korhoenpopulatie gebeurt in de baltsperiode waarin de kans op succes het grootst is. Zo kent elke natuurbeheermaatregel een eigen periode voor het beste resultaat.    

Samenwerking

Staatsbosbeheer beheert de natuur op de Sallandse Heuvelrug in opdracht van de provincie Overijssel. Daarbij werken we samen met Natuurmonumenten, Landschap Overijssel en veel vrijwilligers. In het beheer werken we met respect voor cultuurhistorie en houden we rekening met recreatie waar dat mogelijk. 

In verbinding met de omgeving

We werken graag samen met de omgeving. Omwonenden, pachters, vrijwilligers en andere betrokkenen kennen het gebied goed. Velen zijn daarom betrokken bij ons werk. Door regelmatig met elkaar in gesprek te blijven werken we samen aan een gezonde Sallandse Heuvelrug.

Meer informatie

Heb je vragen of wil je op de hoogte blijven van de werkzaamheden en activiteiten op de Sallandse Heuvelrug? Stuur een e-mail: sallandseheuvelrug@staatsbosbeheer.nl
Of breng een bezoek aan het Buitencentrum Sallandse Heuvelrug, Grotestraat 281 in Nijverdal.
Kijk op de website van Provincie Overijssel: www.overijssel.nl/sallandseheuvelrug

Download

- brochure Een (bio)divers heidelandschap (pdf, 781 KB, 4 pag.)
- brochure Heidelandschap in ontwikkeling (uitgave OBN/VBNE, pdf, 1,5 MB, 24 pag.)
- Natura 2000 beheerplan Sallandse Heuvelrug