Informatie over cookies

Staatsbosbeheer maakt op deze website gebruik van cookies. Meer uitleg over cookies.

Noodzakelijk

Zorgt voor een goede werking van de website

Social

Nodig voor het delen van pagina's en bekijken van video's

Statistieken

Hiermee stemmen we de website af op voorkeuren van bezoekers

Werk in uitvoering

Werkzaamheden in de natuurgebieden van Staatsbosbeheer

Kwelherstel Ulvenhoutse Bos

Staatsbosbeheer herstelt de kwelstroom in het Ulvenhoutse Bos om de soortenrijkdom van dit natuurgebied te behouden en versterken. Dit doen we door het dal van de Broekloop en het Sint Annabosch natter te maken.

Locatie

Ulvenhoutse Bos, Baronie van Breda (NB) 

Looptijd

2019 - 2023

Aanleiding

Het Ulvenhoutse Bos is een klein bosgebied in de gemeente Breda, bij het dorp Ulvenhout. Het is een van de oudste bossen van ons land, met natte broekbossen en eiken-haagbeukenbossen. Verdroging en vervuiling door stikstof tasten de natuur hier aan en moeten dus maatregelen genomen worden om dit Natura 2000-gebied te behouden. Er staan voor de komende jaren diverse natuurherstelmaatregelen gepland in de omgeving van het Ulvenhoutse Bos. Het dal van de Broekloop tot aan landgoed Valkenberg en het St. Annabosch worden natter en het hemelwater van de wijk Kraaijenberg wordt niet meer op het bos wordt geloosd.

Kalkrijk kwelwater

Het Ulvenhoutse Bos en omgeving zijn rijk aan reliëf. Op de hoge, droge delen in en om het gebied zakt water in de grond. Dat water stroomt vervolgens door de bodem naar de lage delen van het bos en komt daar als kwel aan de oppervlakte. Dit kwelwater is van bijzondere kwaliteit; het is erg kalkrijk. Door een te lage grondwaterspiegel wordt het water versneld afgevoerd uit het bos. Dit leidt tot verdroging van de kenmerkende vochtige bossen. Om de verdroging te stoppen en de hydrologische situatie te herstellen, zijn maatregelen genomen. In 2018 is ongeveer 7 kilometer aan waterlopen ondieper gemaakt en zijn 16 stuwtjes aangebracht. Hierdoor wordt het water beter in het bos vast gehouden.

Herstel kwelstroom

Om de soortenrijkdom in het bos te behouden en versterken, wordt gewerkt aan herstel van de kwelstroom. Dit doen we door het dal van de Broekloop en het St. Annabosch natter te maken. Voordat de werkzaamheden beginnen, wordt eerst drainage aangelegd. Dit doen we om huizen, kelders en percelen van particulieren in de omgeving droog te houden.

Vochtige en droge bostypen

Het Ulvenhoutse Bos heeft belangrijke natuurlijke, recreatieve en cultuurhistorische waarden. De belangrijkste doel van de werkzaamheden is het vergroten en verbeteren van de vochtige bostypen. Daarnaast is het een uitdaging om te kijken hoe we de drogere bostypen kunnen behouden. Het gaat bij dit gebied vooral om winst op kwalitatief vlak en herstel van de rijke ondergroei.

Planning en stand van zaken

De werkzaamheden ten zuiden van de A58 zijn bijna klaar. De werkzaamheden ten noorden van de A58 worden de komende maanden opgepakt. Het gaat dan in hoofdzaak om het verondiepen van de Broekloop, aanleg van een voorde en een cascade. Alleen de aanleg van een infiltratiebekken op het weiland in de hoek van de Kerkdreef en de Eikendreef duurt langer omdat de grond nog niet verworven is. Ook twee percelen langs de Broekloop zijn nog niet verworven en kunnen voorlopig nog niet ingericht worden.

  • Aanleg kleischerm langs de Bosrand in Ulvenhout 
    Op dit moment wordt er in de wijk Craenlaar op circa 10 meter van de straat Bosrand een ondergronds, verticaal kleischerm aangebracht. Het scherm vormt een barrière zodat water vanuit de drainage van de wijk Craenlaer in het bos kan infiltreren zonder dat het ondergronds terug kan stromen naar de wijk.

    De aanleg van het scherm is bijna gereed. Naar verwachting is het werk medio november klaar. Daarna wordt richting het fietspad, tussen de Torendreef en de Bosrand, nog een wandelpad verbreed. De bramenbegroeiing wordt verwijderd. Op het werkpad waar het kwelscherm is aangelegd, wordt zodra het werk gereed is, bosplantsoen aangeplant zodat het bos weer kan aangroeien. Het is namelijk niet de bedoeling dat hier een nieuw wandelpad ontstaat.

    Naar verwachting starten de aanplantwerkzaamheden in januari 2023. Het aanplanten duurt tot uiterlijk maart 2023. Het bosplantsoen bestaat uit gemengde soorten zoals haagbeuk, hazelaar, linden, eik en zoete kers.
  • Afplaggen perceel langs Dal van de Broekloop
    Langs de Broekloop, noordelijk van de A58 liggen aan de westzijde prachtige beemden. Hier groeien onder andere orchideeën. Omdat het er natter wordt, wordt het grasland tussen de beemden en het bos afgeplagd. Hierdoor verdwijnt de rijke bovenlaag en krijgen de soorten van de naastliggende beemden een uitwijkmogelijkheid om het ’iets hogerop te zoeken’.
  • Verondiepen Broekloop ten noorden van de A58
    In de maanden januari tot en met maart zullen we de bodem van de Broekloop, tussen de Annadreef en de Rouppe van der Voortlaan, hoger leggen. Door leemhoudend zand op de bestaande bodem te leggen zorgen we ervoor dat de Broekloop minder grondwater uit de omgeving zal onttrekken. dit water is hard nodig in het bos. Het Ulvenhoutse bos is een Natura 2000-gebied dat een rijke voorjaarsflora kent. Een van de essentiële voorwaarden voor deze flora is dat het grondwater hoog genoeg is om de wortels van de planten te voeden.

Samenwerking

Staatsbosbeheer werkt in dit project samen met provincie Noord-Brabant, waterschap Brabantse Delta en de gemeenten Breda en Alphen Chaam. Het project wordt gerealiseerd met financiële steun van de provincie Noord-Brabant.

Het project wordt mede mogelijk gemaakt door het Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit. Via aanvullende natuurherstelmaatregelen wil het ministerie een impuls geven aan herstelmaatregelen die gericht zijn  habitattypen en soorten die gevoelig zijn voor stikstof in Natura 2000-gebieden.

 

Toon project op kaart
Locatie project
Vragen over dit onderwerp? Anne-Marie Hagenaars Omgevingsmanager