Nieuws

Meer dan alleen paarse heide

  • 13 juli 2026
  • Biodiversiteit
  • Leestijd 3 minuten

Auteur

Jelka Vale

Boswachter

Over een maand kleurt de heide van Ter Borg weer paars. Augustus en september zijn de maanden waarin de struikheide bloeit. Veel mensen kijken uit naar die uitgestrekte paarse vlaktes. Toch is dat niet het beeld dat wij nastreven. Bij het beheer van de heide streven we niet naar één grote paarse vlakte, maar naar een gevarieerd landschap met ruimte voor verschillende soorten.

Ter Borg, berm met zandblauwtje.

Variatie is het sleutelwoord

Variatie op de heide is belangrijk. Elke plant heeft zijn eigen bloeiperiode. Zo is er gedurende een groot deel van het seizoen voedsel beschikbaar voor insecten en vogels. Een vlinder die daar nu van profiteert, is het heideblauwtje. Deze prachtige blauwe vlinder maakt gebruik van bloeiende dopheide, muizenoor en andere nectarplanten. Op dit moment kun je hem volop zien fladderen in Ter Borg.

Heideblauwtje

De vliegtijd van het heideblauwtje loopt van juni tot eind augustus. De mannetjes verschijnen als eerste, gevolgd door de vrouwtjes ongeveer een week later. Tijdens patrouillevluchten gaan de mannetjes op zoek naar een partner. Na de balts zet het vrouwtje haar eitjes af aan de voet van een plant, meestal struikheide. De eitjes overwinteren en komen tussen half maart en half juni uit. De jonge rupsen eten vervolgens de verse uitlopers van de struikheide, het meest voedzame deel van de plant.

Heideblauwtje en duivelsnaaigaren.

Een bijzondere samenwerking

Een deel van de rupsen wordt meegenomen naar een mierennest. Mieren zijn dol op de suikerrijke afscheiding die de rupsen produceren. In ruil daarvoor beschermen zij de rupsen tegen vijanden. Beide soorten profiteren van deze samenwerking. Dat noemen we mutualisme, een vorm van symbiose. Rupsen die niet door mieren worden meegenomen, verpoppen in de strooisellaag of ondiep in de grond. Vanaf juni verschijnen daaruit weer nieuwe vlinders.

Duivelsnaaigaren

Niet alle soorten op de heide werken zo harmonieus samen. Op dit moment bloeit er ook een plant die leeft ten koste van de struikheide: duivelsnaaigaren, ook wel klein warkruid genoemd. Deze parasitaire plant onttrekt voedingsstoffen aan haar gastheer zonder daar iets voor terug te geven.

Ter Borg is de enige plek in Groningen waar duivelsnaaigaren voorkomt. Kijk daarom eens goed naar de struikheide. Misschien zie je de ragfijne, roodachtige draadjes die zich om de planten heen slingeren. Daaraan verschijnen kleine witte bloemetjes, die gemakkelijk over het hoofd worden gezien.

Diversiteit maakt de heide rijk. Niet alleen omdat er meer soorten kunnen leven, maar ook omdat er gedurende het hele seizoen iets te ontdekken valt. Wacht dus niet tot de struikheide paars kleurt in augustus of september, maar bezoek Ter Borg ook nu. Juist in deze periode laat de heide zien hoeveel leven er schuilt achter dat beroemde paarse landschap.

Over de auteur
Boswachter Jelka Vale
Jelka Vale Boswachter
Bovendiepsterweg 1a
9551 VW Sellingen
westerwolde@staatsbosbeheer.nl 06 53767456
   
Meer over dit onderwerp