Stap het Ulvenhoutse bos in en je waant je zo in een sprookje. Statige lanen met eeuwenoude beuken en eiken leiden je langs vennetjes, beken en verrassend open plekken. Het bos bestaat eigenlijk uit drie soorten bos: droog beuken-eikenbos, vochtig eiken-haagbeukbos en nat broekbos. Die afwisseling zorgt voor een gevarieerd landschap waar altijd iets nieuws te ontdekken valt.
Het huidige Ulvenhoutse bos is zo’n 1.000 jaar oud. Bijzonder, zulke oude bossen komen in Nederland bijna niet meer voor. Door kalkrijk kwelwater zie je een unieke combinatie van bomen en zeldzame plantensoorten. Door de leeftijd en de bijzondere flora heeft het bos een Natura 2000-status. Je kunt er heerlijk wandelen en fietsen, tussen eeuwenoude bomen en langs kabbelende beken. Samen met verschillende partners werken we aan het herstel van dit bijzondere bos, zodat het ook voor toekomstige generaties een rijke natuurparel blijft.
Het Ulvenhoutse bos heeft een rijke geschiedenis die teruggaat tot de middeleeuwen. Het bos was ooit eigendom van de heren van Breda en werd al in de vijftiende eeuw gebruikt voor de jacht en voor hout. Het Sint-Annabos legden de Oranje-Nassaus in de zestiende eeuw aan, en ook het Prinsenbos dankt zijn naam aan de Prinsen van Oranje. Andere delen van het bos, zoals het Chaambos, zijn veel jonger: die zijn pas begin twintigste eeuw aangeplant als productiebos.
Vlak bij het bos ligt landgoed Anneville, gesticht in 1844 door historicus Prosper Cuypers van Velthoven. Het landhuis dankt zijn naam aan zijn vrouw Anna van Velthoven. Anneville schreef geschiedenis in mei 1945, toen koningin Wilhelmina er na de bevrijding haar tijdelijke verblijf had. Duizenden mensen uit Breda en omgeving liepen destijds spontaan langs het landhuis om hun koningin te zien. Wie door het bos wandelt, loopt dus niet alleen door prachtige natuur, maar ook door een stukje Brabantse geschiedenis.
Het Ulvenhoutse bos staat bekend als een echt botanisch pareltje. Dankzij de bijzondere combinatie van reliëf en kalkrijk kwelwater groeien hier zeldzame planten die je bijna nergens anders in Nederland vindt, zoals de witte rapunzel, het knikkend nagelkruid en de slanke sleutelbloem. Ook bijzondere soorten als eenbes en grote keverorchis voelen zich hier thuis.
Het bos is ook rijk aan dieren. Vrijwel alle Nederlandse spechtensoorten broeden er, en er leven verschillende soorten vleermuizen en de zeldzame hazelworm. 's Nachts hoor je soms de roep van de bosuil of de houtsnip, en met een beetje geluk zie je een boommarter. Vogeltellingen laten mooi nieuws zien: de appelvink neemt bijvoorbeeld toe, vermoedelijk dankzij het herstel van het grondwater in het gebied. Zo blijft het bos dag en nacht boordevol leven.
De natuur van het Ulvenhoutse bos staat al jaren onder druk door te veel stikstof en door droogte. Daardoor krijgen stikstofminnende planten zoals moeraszegge en adelaarsvaren de overhand, terwijl zeldzame soorten als witte rapunzel en knikkend nagelkruid het steeds moeilijker krijgen. Staatsbosbeheer neemt daarom gerichte maatregelen om het bos natter te maken. Meer water vasthouden helpt niet alleen tegen verdroging, het grondwater brengt ook mineralen mee die de verzuring van de bodem tegengaan.
Deze aanpak werpt voorzichtig zijn vruchten af: op steeds meer plekken staat het waterpeil weer hoger en planten zoals dubbelloof doen het beter. Er blijft nog genoeg werk aan de winkel, want eenmaal verdwenen soorten komen niet zomaar terug. Daarom blijven we, samen met partners als de provincie Noord-Brabant, waterschap Brabantse Delta en de gemeenten Breda en Alphen-Chaam, werken aan een goede balans tussen natuurherstel en recreatie. Zo houden we het Ulvenhoutse bos gezond, voor de natuur én voor iedereen die ervan geniet.
Het Ulvenhoutse Bos ligt bij Breda (Noord-Brabant) is 112 hectare groot. Het bos bestond vroeger uit meerdere delen, waaronder het Sint-Annabos, Voorbos en Chaambos.
De gebied is het hele jaar toegankelijk. Kijk voor de toegangsregels op de borden bij de ingangen van het gebied.
In het bos is een verhard familiepad dat geschikt is voor rolstoelen, rollators en kinderwagens.
Neem je je hond mee? Dat kan, maar niet in het meest kwetsbare deel van het bos. Daar zijn honden niet toegestaan. In de rest van het bos blijft je hond aan de lijn: zo blijft het bos rustig en veilig voor de kwetsbare dieren en planten die er leven. Aan de westkant van het bos is een gedeelte waar je hond los mag lopen. Dit staat aangegeven met borden. Dit gebied is bereikbaar via de P-plaats aan de Huisdreef te Ulvenhout.
