Dossier Oostvaardersplassen

Edelherten, konikpaarden en Heckrunderen spelen een belangrijke rol in het ecosysteem van het gebied.

Vogels

Het Oostvaardersplassengebied staat bekend om zijn vogelrijkdom. Talrijk zijn de roofvogels, bijzondere soorten eenden, steltlopers en rietbewoners, waaronder het zeldzame baardmannetje en de roerdomp. Er is een omvangrijke aalscholverkolonie. Voor de lepelaar en de grote en kleine zilverreiger is het een belangrijk broedgebied. De terugkeer van de zeearend als broedvogel in Nederland (sinds 2006) is een opsteker van formaat. Ook bijzonder is dat in 2010 de raaf weer is gaan broeden in de Oostvaardersplassen.

Grauwe gans

De komst van tienduizenden grauwe ganzen heeft de ontwikkeling van de Oostvaardersplassen ingezet. De dieren kwamen direct na de inpoldering af op de natte vlakte, omdat ze hier in alle rust ruien. Tegelijkertijd graasden zij het riet af, waardoor het moeras niet volledig dichtgroeide. Dankzij de ganzen is de Oostvaardersplassen een afwisselend gebied dat ruimte biedt aan allerlei andere planten en dieren.

Doortrekkers en wintergasten

De Oostvaardersplassen is van groot (inter)nationaal belang voor vogels op doortrek. Tienduizenden zilverplevieren, goudplevieren, spreeuwen, kieviten en allerlei soorten steltlopers doen het gebied aan op hun jaarlijks trek tussen hun broedgebied en hun overwinteringsgebied. Ook overwinteren er in de Oostvaardersplassen elk jaar vele duizenden brandganzen en kolganzen. Voor ruiende grauwe ganzen is het een van de belangrijkste gebieden in Noordwest-Europa.

 

Vogeltellingen

De (broed)vogels worden maandelijks geteld, zowel in het droge als natte deel. Telingen vinden plaats om na te gaan welke vogels in het gebied leven. Ganzen en roofvogels worden specifiek gevolgd. Zie Links en downloads voor alle rapporten.

Minder broedvogels

De trend is dat het aantal (soorten) broedvogels in de randzone daalt. Vooral de soorten die afhankelijk zijn van riet, ruigte en struweel nemen in aantal af. Dat komt omdat het landschap steeds opener is geworden. De kleine karekiet bijvoorbeeld zie je steeds minder. De kievit, die wél houdt van open grasland, neemt juist in aantal toe.

Rapport broedvogels droge deel 2016

In 2016 heeft een 5e integrale broedvogelkartering in het begraasde deel van de Oostvaardersplassen plaatsgevonden. Deze kartering vindt gemiddeld eens in de 5 jaar plaats met als doel de ontwikkelingen bij het gevoerde beheer te volgen. Met het veranderen van de vegetatie in het begraasde deel is ook de broedvogelbevolking veranderd. Door de omvorming van het mozaïek van graslanden, ruigten, riet en struweel met bomen naar een vegetatie die gedomineerd wordt door graslanden, zijn soorten van de ruigere vegetaties en struweel afgenomen of verdwenen. Daarmee is het aantal soorten broedvogels in het begraasde deel geleidelijk afgenomen. De soorten die zijn afgenomen zijn niet allemaal Natura 2000 doelsoorten, daar zitten ook veel algemene soorten bij die overal in Nederland voorkomen. Voor de Natura 2000 soorten worden op dit moment maatregelen uitgevoerd zoals in het Natura 2000 beheerplan is aangegeven. Een deel van die maatregelen heeft betrekking op het herstel van de rietvegetatie in het moeras en een deel heeft betrekking op het ontwikkelen van specifieke habitats in het begraasde deel voor visetende watervogels zoals reigerachtigen en lepelaars, en broedvogels zoals de dodaars. Het gaat hierbij dan om de aanleg van poelen met en zonder begroeiing. Daarnaast zullen vispassages worden aangelegd om het voedselaanbod in de poelen voor visetende watervogels te verbeteren.

Nieuwe kansen

Een afname van broedvogelsoorten wordt vaak gezien als een verlies. Maar de ontwikkelingen in de Oostvaardersplassen hebben laten zien dat elke fase ook nieuwe kansen biedt. Waar soorten verdwijnen, komen er ook nieuwe. Vogels die van een open landschap houden. Staatsbosbeheer kiest ervoor om de afname van broedvogels die horen bij struweel en ruigte in de randzone van de Oostvaardersplassen, te accepteren. We zorgen er wel voor dat voldaan wordt aan de instandhoudingsverplichting van de moeras- en watervogels vanuit Natura 2000. Zie lijst beschermde soorten.

boswachter met verrekijker
Vragen over dit onderwerp?
Boswachters Oostvaardersplassen
flevoland@staatsbosbeheer.nl
0320-254585

Deze site gebruikt cookies. Klik hier voor meer informatie.

Sluiten