Nieuws
Hoe vind je terug waar een natuurbrand is begonnen? In dit blog vertel ik hoe een natuurbrandonderzoeksteam na de brand in Leersum de oorzaak en het verloop van het vuur achterhaalt, en welke tips er zijn om natuurbranden te voorkomen.
De afgelopen maanden was het in het hele land raak met natuurbranden, je zag de meldingen voorbijkomen en natuurlijk was de brand bij 't Harde in mei een van de bekendste. Ondanks de recente regenbuien kan de natuur bij een periode van weinig regenval, flinke wind en een luchtvochtigheid van soms nog geen 13% snel weer vatbaar worden voor brand.
Het voorjaar wordt ook wel eens het hoogseizoen voor natuurbranden genoemd. Na de winterperiode en de snelle opwarming van de lucht in het voorjaar is de vegetatie extreem droog. Omdat planten in deze periode nog nauwelijks vocht bevatten, vormen ze een gemakkelijke brandstof voor natuurbranden, vormen ze makkelijke prooi voor het vuur. Daarnaast nodigt het voorjaar veel mensen uit om lekker naar buiten te gaan, voor een picknick of om de barbecue aan te steken op een zonnige namiddag.
Juist als al deze omstandigheden bij elkaar komen is de natuur op z'n kwetsbaarst. En daarom vragen wij aan onze recreanten om bedachtzaam om te gaan met de natuur. Een ongeluk zit in een klein hoekje, zo kan een stuk glas al voor een ontbrandingspunt zorgen. Maar ook roken en of smullende barbecueresten in de natuur kan funest zijn in de meest droge periode van het jaar.
Op 1 mei was het ook in boswachterij Leersum raak, in de avond kwam er een melding binnen dat er een brand zou zijn in het bosreservaat aan de Haarweg in Woudenberg. Meerdere korpsen van onder andere Leersum, Woudenberg en Renswoude kwamen ter plekke. De brand bleek gelukkig snel gedoofd én waren de weersomstandigheden tijdens de brand gunstig. Wel werd nog enige tijd nageblust. De korpsen zijn nadat alles goed gemonitord en gemeten was vertrokken.
Omdat wij zelf ook graag leren uit natuurbranden was het aan mij en mijn collega Chris Hartman om te kijken waar de brandhaard is ontstaan, wat is het verloop van de brand geweest, en waar is het uiteindelijk gedoofd. Chris is lid van het landelijk team natuurbrandonderzoek, bestaande uit brandweerpersoneel, boswachters van Staatsbosbeheer en politie. Dit team is oproepbaar voor onderzoek na een natuurbrand. Leden van dit team zijn getraind om zelf een halve lucifer terug te kunnen vinden in de brandhaard en kunnen zo heel specifiek zeggen wat de oorzaak van een brand kan zijn geweest. Op de plek zelf realiseerde we ons dat het flink verkeerd had kunnen lopen als er niet zo snel was gehandeld!
Op de foto zie je meerdere kleuren markeringsvlaggen, die we gebruiken bij het uitzetten van de brand. De werkvolgorde is altijd eerst de verspreidingsrichtingen van het vuur bepalen met de verschillende kleuren vlaggen. Daarnaast wordt er naar de richting van het vuur gekeken. Waar sporen elkaar kruisen of vervagen, zoomt het onderzoeksteam nog verder in. Zo verkleinen ze het zoekgebied tot een startpunt van enkele vierkante meters. Witte vlaggen worden gebruikt bij opvallende zaken in het brandgebied. Denk hierbij aan glazen flesjes, loop- of andere sporen. Een groene vlag vertegenwoordigt hier de vermoedelijke brandhaard, dus waar de brand begonnen is. Daarna kruipt het vuur voorwaarts (rood), zijwaarts (geel) of achterwaarts (blauw). Dit kan een hoop informatie geven over de loop van het vuur, maar ook de intensiteit waarmee het gebrand heeft.
Naast het uitzetten van markeringsvlaggen om het verloop van het vuur te tonen, gebruikt het onderzoeksteam nog meer instrumenten. Hiermee graven ze dieper naar de oorzaak van de brand. Denk hierbij aan handschoenen, pincetten, vergrootglas en witte vlaggen waarmee ze het eventuele bewijs markeren.
Ik vond het heel leerzaam om met dit onderzoek mee te gaan en te bekijken waar nu precies naar gekeken wordt ná een brand.
