Nieuws
Brand houdt zich aan niets. Zeker niet aan landsgrenzen. In de grensregio tussen Vlaanderen en Noord-Brabant liggen natuur en samenleving dicht bij elkaar, waardoor natuurbranden snel grote impact kunnen hebben. Binnen het Interreg-project Natuurbrandbeheersing Vlaanderen-Nederland bundelen partners hun krachten om samen beter voorbereid te zijn en de risico’s te verkleinen.
In grensgebieden zoals Vlaanderen en Zuid-Nederland, waar veel natuurgebieden elkaar overlappen, kan een natuurbrand snel grote gevolgen hebben. In deze dichtbevolkte regio zorgt dit niet enkel voor een verhoogd risico op schade aan natuur — ook woningen, infrastructuur én essentiële voorzieningen zoals water, stroom en transport komen in het gedrang. Een brand die begint in Belgisch Limburg kan binnen een uur oversteken naar Nederland. En toch werd er jarenlang aan weerszijden van de grens apart geblust, apart geoefend en apart gepland.
Daar komt nu verandering in.
Het Europese project Natuurbrandbeheersing wil de komende 3 jaar de samenwerking tussen terreinbeheerders, brandweer en gemeentes versterken; met preventie, bestrijding en herstel centraal. Onder de vlag van Interreg Vlaanderen-Nederland bundelen Vlaamse en Nederlandse partners hun krachten — niet alleen op papier, maar ook letterlijk in het veld.
Zo kwamen vertegenwoordigers van het Agentschap Natuur en Bos (BE), Brandweer Zone Rand (BE), Staatsbosbeheer (NL), de Veiligheidsregio Brabant Zuidoost (NL) en de provincie Noord-Brabant samen op de Kalmthoutse Heide. Het grenspark is misschien wel het meest treffende symbool is van wat dit project probeert te bereiken: natuur die twee landen verbindt, en die precies daardoor om een gezamenlijke aanpak vraagt.
Ook de Hulpverleningszone Noord-Limburg (BE) sloot zich aan. Als partner zijn zij betrokken voor het gebied 'Kempen/Postelse bossen'. Met onder andere de natuurgebieden Blekerheide en Lommelse Sahara, een gebied dat naadloos overloopt van België naar Nederland.
Wie denkt dat grensoverschrijdende samenwerking vanzelf gaat, heeft het mis. Projectleider Robby Brekelmans (provincie Noord-Brabant) ziet dat het in het begin vooral gaat om het gelijkzetten van klokken: bij elkaar in de keuken kijken, onderzoeken op welke dossiers de partners elkaar wel en niet kunnen vinden, en de administratie tussen de oren krijgen. Dat klinkt misschien als taaie kost — maar het is onmisbaar.
Brekelmans vergelijkt het met het bouwen van een huis: als de fundering eenmaal staat, kan het snel gaan. En wordt het steeds leuker.
Die fundering bestaat uit gedeelde kennis, gezamenlijke oefeningen en — uiteindelijk — één integraal plan van aanpak voor de brandgebieden aan weerszijden van de grens. Staatsbosbeheer neemt als één van de Nederlandse terreinbeheerders deel aan dit proces.
De urgentie is duidelijk. Droge zomers worden vaker, langer en heter. Heide en naaldbossen — die juist in de grensstreek tussen Vlaanderen en Noord-Brabant volop aanwezig zijn — zijn kwetsbaar voor brand. Veel van deze natuurgebieden liggen dicht bij woon- en werkgebieden, waardoor een brand snel grote gevolgen kan hebben voor mensen, natuur en infrastructuur.
Maar er is meer dan urgentie alleen. Er is ook de logica van samenwerking. Zoals de partners het zelf verwoorden: natuur kent geen grenzen, en ook wij zouden dat niet moeten doen. Bij een natuurbrand op de grens staan we al zij aan zij voor dezelfde uitdaging. In eenheid ligt onze kracht, in samenwerking onze toekomst voor een veilige natuur.
Dankzij Europese subsidie via het Interreg-programma kunnen de betrokken partijen die ambitie nu daadwerkelijk waarmaken. Niet alleen in woorden, maar in gezamenlijke plannen, gedeelde oefeningen en een weerbare natuur die de grens overstijgt.
De samenwerking vindt plaats onder de vlag van het Interreg-project Natuurbrandbeheersing Vlaanderen-Nederland. Dankzij subsidie van de Europese Unie kunnen de partners hun krachten bundelen en werken aan een betere voorbereiding op natuurbranden. Zo vergroten we de weerbaarheid van natuurgebieden en beschermen we mens en natuur aan beide kanten van de grens.
