Nieuws

IJsvrij of vogelvrij

  • 13 januari 2026
  • Flora en fauna
  • Leestijd 2 minuten

Auteur

Helmut van Pelt

Boswachter

De berichtgeving van de afgelopen week was wat verdeeld. Aan de ene kant las ik berichten over thuiswerken, code oranje en interviews met gestrande mensen op bus- en treinstations. Aan de andere kant zag ik plaatjes van sneeuwpoppen, sleeënde kinderen en schilderachtige bossen. Ook voor de natuur heeft dit weer voor- en nadelen.

Houtsnip in de sneeuw.

Massaal de natuur in

Een bekende voetballer zei ooit ‘Elk nadeel heeft zijn voordeel’. En dat bleek; er werd afgeraden de weg op te gaan en scholen gingen dicht. IJsvrij!
Het ijs bleef niet vrij. Talloze mensen gingen het ijs op. Er werd massaal de natuur ingetrokken om te schaatsen, wandelen, sleeën, en zelfs langlaufen. In het Mastbos had een collega een langlaufparcours gemaakt, waar al snel de eerste langlaufers dankbaar gebruik van maakten. Geweldig om te zien hoe mensen genieten van de sneeuw en de kou.

Sporen in de sneeuw

Sneeuw maakt ook spoorzoeken bijzonder. Dieren waar je normaal de sporen niet zo snel van ziet, zijn nu sneller te ontdekken. Bij verse sneeuw zijn de sporen het scherpst. Maar door een dikkere laag sneeuw ploeteren, kost meer energie. Energie die veel dieren in de winter niet veel hebben, want er is minder voedsel. En het voedsel dat er is, ligt onder een dik pak sneeuw. Vooral voor vogels die afhankelijk zijn van voedsel dat ze uit de bodem halen, kan dit erg vervelend zijn.

Kwetsbaar in een wit landschap

Houtsnippen bijvoorbeeld zoeken vanwege de sneeuw naar plekken waar weinig tot geen sneeuw ligt. En waar hij normaal gesproken kan vertrouwen op zijn goede schutkleur, steekt hij nu erg af in het besneeuwde landschap. Waar de vogel zo vrij in het landschap op zoek is naar voedsel, verklaart hij zichzelf vogelvrij voor predatoren zoals een havik of sperwer.


Rust is van levensbelang

Waar het ene dier actief zoekt naar voedsel, gaat het andere dier over in de spaarstand. En als je in de spaarstand staat, wil je liever niet te veel bewegen. Vogels en zoogdieren verstoppen zich voor de nodige rust. Het is belangrijk dat wij die rust niet verstoren. Dus blijf op de paden en houd je hond aan de lijn waar dat moet. Zo geniet jij van de wondere wereld van sneeuw en ijs en verspillen de dieren geen onnodige energie.

Over de auteur
boswachter Helmut van Pelt
Helmut van Pelt Boswachter
   
Meer over dit onderwerp