Staatsbosbeheer verpacht circa 40.000 hectare natuurgrond – voornamelijk grasland – aan zo’n 3.000 boeren voor agrarisch medegebruik. Waarom we dat doen lees je in de 5 vragen over pachten van natuurgrond. Wij verpachten alleen geliberaliseerd. Daarbij staat biodiversiteit altijd voorop en streven we ernaar zoveel mogelijk samen te werken met natuurinclusieve boeren. Jaarlijks sluiten we zo’n 500 à 600 nieuwe contracten af; voorafgaand aan een nieuwe pachtovereenkomst vindt een openbare inschrijving plaats.
De Hoge Raad heeft in november 2021 in het Didam-arrest bepaald dat een overheidsorganisatie bij het aangaan van privaatrechtelijke overeenkomsten mededingingsruimte moet bieden: op grond van het gelijkheidsbeginsel moeten potentiële gegadigden de gelegenheid krijgen om mee te dingen naar vastgoedovereenkomsten, zoals pacht. Staatsbosbeheer is als overheidsorganisatie verplicht dit gelijkheidsbeginsel na te leven met een selectieprocedure met criteria die objectief, toetsbaar en redelijk zijn. Maar we willen ook zelf een transparant en uniform proces hanteren voor de ingebruikgeving van (natuur)gronden. Deze factoren leidden in 2023 tot een nieuwe procedure bij verpachting van gronden.
Dit betekent dat wij bij gronden, waarvan de overeenkomsten eindigen, eerst bepalen of deze opnieuw voor uitgifte in aanmerking komen, of dat een andere wijze van beheer beter aansluit bij de te behalen natuurdoelen. Bij een keuze voor opnieuw ingebruikgeving aan derden, wordt de grond openbaar in pacht aangeboden. Hierbij krijgen, zoals wettelijk bepaald, bedrijfsmatige landbouwers de mogelijkheid om mee te dingen als zij aan bepaalde, door Staatsbosbeheer gestelde voorwaarden, voldoen.
De kavels met bijbehorende pacht -en inschrijfvoorwaarden, criteria en de weging worden gepubliceerd op de website P8portaal.nl (zoek op Staatsbosbeheer). Je kunt op deze site kosteloos en vrijblijvend een account aanmaken. P8portaal.nl geeft vervolgens op basis van locatie en voorkeuren een lijst met beschikbare percelen weer waarop je kunt inschrijven en bieden. Het zoekgebied kun je zelf instellen. De inschrijving vindt jaarlijks plaats in de periode van oktober tot en met maart.
Staatsbosbeheer sluit in principe dus niet opnieuw onderhands een pachtovereenkomst met de huidige pachter. Tenzij bij voorbaat vaststaat dat op grond van objectieve, toetsbare en redelijke criteria slechts één serieuze gegadigde in aanmerking komt voor de overeenkomst. Dit voornemen voor onderhandse uitgifte maken, met de motivering ervan, maken we vooraf bekend via deze website (zie Bekendmakingen).
Staatsbosbeheer werkt graag samen met pachters die een duurzame bedrijfsvoering nastreven en kennis van natuurbeheer hebben. Dit is meegenomen bij de inschrijfvoorwaarden en toewijzingscriteria. Met de criteria zijn punten te ‘verdienen’ die meewegen in de gunning. De verhouding prijs/kwaliteit is 30/70. Kwaliteit weegt dus zwaarder dan prijs.
De inschrijver is een bedrijfsmatige landbouwer met een relatienummer bij de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) en staat ingeschreven bij de Kamer van Koophandel (KvK) met een SBI-code die begint met 01.1 t/m 01.6 als hoofdactiviteit en in het bezit van een geldig legitimatiebewijs
De inschrijver is met zijn hoofdvestiging gevestigd binnen een afstand van 10 kilometer, hemelsbreed, van het pachtobject. Is de inschrijver verder dan 10 kilometer van het pachtobject gevestigd dan volgt uitsluiting van de mogelijkheid het pachtobject te pachten. De route betreft de afstand hemelsbreed tot het berekende middelpunt van het pachtobject.
Staatsbosbeheer vindt een goede pachtrelatie belangrijk. Een nieuwe pachtovereenkomst kan alleen met een inschrijver worden afgesloten wanneer er bij eventuele eerdere verpachtingen geen problemen zijn geweest die voor Staatsbosbeheer in redelijkheid een reden kunnen vormen om niet opnieuw een pachtrelatie aan te gaan. Dit zijn bijvoorbeeld:
a. ondermaats beheer van de pachtgrond;
b. betalingsachterstanden;
c. onterechte opgave van gronden van Staatsbosbeheer in zijn/haar gecombineerde opgave;
d. (juridisch) conflict.
Een inschrijver heeft op het moment van inschrijven de cursus Inleiding natuurbeheer graslanden (Aeres Hogeschool) afgerond en beschikt over het zogenaamde pachtcertificaat. Voor dit pachtcertificaat geldt een aantal vrijstellingen:
- mbo niveau 4 Bos en natuurbeheer (Crebo: 25617)
- hbo Bos en natuurbeheer
- niveau 1 van de cursus Natuurboeren (deze kan ook zonder de inleiding direct worden gevolgd bij de Aeres Hogeschool)
- certificaat Erkend natuurbeheerder (PTC+)
- certificaat natuurbeheerder van Subsidiestelsel Natuur- en Landschapsbeheer (SNL-certificaat)
Het certificaat of bewijs van voornoemde vergelijkbare opleiding dient toegevoegd te worden op de inschrijfpagina. Een inschrijver is uitgesloten van gunning van het pachtobject indien bij de inschrijving op een object niet een geldig certificaat of bewijs van een vergelijkbare opleiding is toegevoegd.
Voor het onderdeel kwaliteit (afstand en criteria samen) geldt een minimale score van tenminste 50 punten. Scoort een inschrijver minder punten op dit onderdeel dan komt de inschrijver niet in aanmerking voor gunning en wordt derhalve uitgesloten. In het geval er maar één inschrijver is die voldoet aan de onder 1 t/m 4 gestelde inschrijfvoorwaarden kan Staatsbosbeheer besluiten om het object alsnog te gunnen.
Een inschrijving dient onvoorwaardelijk, onherroepelijk en zonder enig voorbehoud te zijn. Een inschrijving is bindend en kan na sluiting inschrijving niet meer aangepast worden. Een inschrijver gaat door het doen van een inschrijving onvoorwaardelijk akkoord met de voorwaarden die zijn opgenomen in de pachtovereenkomst.
Om het inschrijven op onze kavels via P8portaal.nl makkelijker te maken, kunt u gebruik maken van het overzicht met voorbeelddocumenten die nodig zijn voor de openbare inschrijving.
Hoe dichter het bedrijf van een inschrijver is gevestigd bij de uit te geven pachtgrond, hoe meer punten. Het vergroot de kans dat er vergelijkbare terreinomstandigheden zijn en dat de pachter meer gebiedskennis heeft. Bovendien is de te overbruggen afstand dan zo klein mogelijk. Ook reduceert dit onnodig (gemotoriseerd) verkeer en versterkt dit inbedding in de lokale sociaaleconomische structuur.
Indien de inschrijver heeft geïnvesteerd in een uitgebreidere opleiding is dat voor Staatsbosbeheer een indicatie voor de intrinsieke motivatie van de inschrijver voor- en kennis van natuurbeheer. Een afgeronde hogere opleiding van een inschrijver op dit gebied leidt tot meer punten. Het betreft een afgeronde opleiding natuurbeheer en ondernemerschap niveau 1, 2, of 3. Zie voor cursusdata en aanmelding Aeres Hogeschool.
Het in bezit zijn van relevante certificaten wijst op een duurzame bedrijfsvoering en/of kwaliteit van natuurbeheer. Onderstaande certificaten leveren punten op:
SKAL dierlijk of plantaardig
Dit certificaat waarborgt een bedrijfsvoering waarbij milieueffecten en dierenwelzijn volgens vastgestelde normen worden geborgd. Biologische bedrijven in de omgeving van natuurterreinen hebben in relatie tot gangbare bedrijven een positievere invloed op die natuurterreinen.
Beter Leven keurmerk
Het Beter Leven keurmerk (BLk) geeft met een sterrensysteem aan hoe diervriendelijk dieren voor de productie van vlees, eieren en zuivel zijn gehouden.
Demeter Certificaat
De toewijzing van subsidie op gronden van de inschrijver is een bewijs dat natuurbeheer wordt uitgevoerd binnen het bedrijf. Staatsbosbeheer erkent het belang van SNL en ANLb. Hoe meer natuurbeheer er op eigen grond wordt gedaan, des te meer punten. Gebruik voor het berekenen van het agrarisch natuurbeheer op eigen landbouwgrond de rekentool ANLB/SNL.
Voor de kwaliteit van het beheer van natuurterreinen is ervaring belangrijk. Door ervaring weet de pachter hoe terreinen te gebruiken onder verschillende omstandigheden die vooral door de waterhuishouding en weersomstandigheden worden bepaald. Inschrijvers die een overeenkomst met Staatsbosbeheer op het gebied van natuurinclusieve landbouw hebben, krijgen vanwege deze ervaring punten. Ook inschrijvers die de afgelopen 5 jaar al ervaring hebben als geliberaliseerd pachter bij Staatsbosbeheer, krijgen punten toegekend.
In het Gemeenschappelijk landbouwbeleid (GLB) kan een landbouwer de eco-regeling aanvragen. Dit is een extra betaling bovenop de basispremie. Met de eco-regeling wordt toekomstbestendig werken beloond. Staatsbosbeheer ziet de toekenning hiervan als een indicatie van natuurinclusiviteit van de bedrijfsvoering, daarom levert zo’n regeling meer punten op.
Voor de volledig juridisch geldende Inschrijfvoorwaarden en toewijzingscriteria 2027 zie ook P8portaal.nl.