Nieuws
Waarom wordt de ene plant bestreden en de andere beschermd? Sverre Beijne onderzocht het aan de hand van de Japanse duizendknoop en de wolfskers. Met zijn masterscriptie won Sven de vijfde Birgit Elands Scriptieprijs.
De Japanse duizendknoop wordt in Amsterdam jaarlijks voor 2 miljoen euro bestreden en staat sinds 2025 op de Unielijst van invasieve uitheemse soorten. De giftige wolfskers wordt in Nederland juist als zeldzame soort van nationaal belang beschermd, terwijl ze elders in Europa overvloedig voorkomt. Hoe kan het dat de ene plant wordt uitgeroeid en de andere wordt gekoesterd? En wie bepaalt eigenlijk wat inheems, zeldzaam of invasief is?
Sverre Beijne onderzocht deze vragen in zijn masterscriptie The Art of (Not) Being Governed: How the Deadly Nightshade and Japanese Knotweed acquire power in Amsterdam’s Vegetal Political Ecology aan de Universiteit van Amsterdam en won hiermee de vijfde editie van de Birgit Elands Scriptieprijs.
Beijne onderzoekt in zijn thesis waarom er verschillend wordt omgegaan met de (giftige) wolfskers en de Japanse duizendknoop, vanuit hun historische betekenis en in relatie tot hoe deze niet-menselijke actoren verweven zijn met andere stedelijke actoren. Hij heeft zijn onderzoek op een creatieve en vernieuwende manier uitgevoerd. Naast betrokken mensen heeft hij ook de planten als het ware geïnterviewd. Zo geeft hij niet-menselijke natuur een stem in het onderzoek. Hij laat hiermee zien waarom dat waardevol is.
De jury was onder de indruk van deze keuze om de zogenoemde more-than-human actor als uitgangspunt te nemen. Hoewel steeds meer onderzoek zich op dit perspectief richt, blijft de flora hierin nog onderbelicht. De jury: “We vinden dit waardevol omdat het actoren zoals beleidsmakers ertoe kan aanzetten om de relaties tussen mens en niet-menselijke natuur vanuit een breder perspectief te bekijken en dit te vertalen naar een beleid dat beide ten goede komt.”
In totaal zijn 21 excellente scripties van zeven verschillende universiteiten en hbo-instellingen ingediend voor de scriptieprijs. De jury nomineerde daaruit drie kandidaten.
De twee andere genomineerden waren Isabelle Duval (Vrije Universiteit Amsterdam) en Lila van Grieken (Leiden University). Isabelle schreef een diepgravende analyse van de omgang met klimaatverandering, gebaseerd op twee kunstwerken en een verhaal uit de Bijbel. Lila deed onderzoek naar groene vrijwilligersgroepen en hoe mensen daarbinnen de natuur steeds beter leren kennen. Ook laat ze zien hoe de verbinding met een natuurgebied en de liefde voor natuur leiden tot een duurzame inzet en betrokkenheid bij het vrijwilligerswerk.
