Nieuws
Door stikstofuitstoot en extreme weersomstandigheden staan soorten als struikheide, dopheide en kraaiheide onder druk. Daarom werken we in de Schoorlse Duinen aan het herstel van heidevegetaties. Met gerichte beheermaatregelen helpen we de heide zich te herstellen, zodat planten en dieren die van dit leefgebied afhankelijk zijn ook in de toekomst een plek houden.
Heide komt niet alleen voor op de hogere zandgronden van Nederland, maar ook in de duinen. Op schrale en kalkarme plekken groeien soorten als struikheide, dopheide en kraaiheide. De Schoorlse Duinen behoren tot de meest kalkarme duingebieden van Nederland. Juist deze omstandigheden bieden goede kansen voor de ontwikkeling van heidevegetaties.
Deze heidevelden zijn van grote waarde voor veel insecten, waaronder vlinders en wilde bijen. Ook vogels zoals de boomleeuwerik en de roodborsttapuit profiteren ervan, omdat zij hier voedsel en leefgebied vinden. De zandhagedis gebruikt de heidepollen als schuilplaats en de open plekken om op te warmen in de zon.
De kwaliteit van de heide staat echter onder druk. Door stikstofneerslag raakt de bodem steeds voedselrijker, waardoor grassen zoals pijpenstrootje de overhand krijgen en heide langzaam wordt verdrongen. Daarnaast hebben zowel droge zomers als extreem natte perioden geleid tot schade en sterfte van heideplanten. Zo zorgde de aanhoudende droogte van deze zomer ervoor dat de heide het op veel plekken moeilijk had. Hopelijk kan een deel van de vegetatie zich hiervan herstellen; de natuur is vaak veerkrachtig. Het uitzonderlijk natte jaar 2023 leidde er echter toe dat op verschillende locaties heidevegetaties afstierven.
Om de heide weer kansen te geven, voeren we de komende periode herstelwerkzaamheden uit. Bezoekers kunnen op sommige plekken in de duinen grote maaimachines tegenkomen. Daar waar de heide is afgestorven, wordt 'gechopperd'. De dode heide wordt diep gemaaid en de bovenste voedselrijke bodemlaag wordt verwijderd en afgevoerd. Hiermee verdwijnen dode plantenresten en wordt de bodem weer voedselarmer. Zo ontstaan gunstige omstandigheden voor jonge heideplanten.
"Heide heeft voedselarme omstandigheden nodig om te kunnen groeien," vertelt projectmedewerker Maarten Langbroek. "Door de bodem plaatselijk te verschralen geven we jonge heide weer een kans. Zo werken we aan een soortenrijk en veerkrachtig duinlandschap." Want vele insecten, vogels en reptielen die afhankelijk zijn van dit bijzondere leefgebied profiteren van een gezonde heidevegetatie.
Heidezaden kunnen tientallen jaren in de bodem aanwezig blijven. Door de bovenste voedselrijke bodemlaag te verwijderen, krijgen deze verborgen zaden opnieuw de kans om te ontkiemen. Vorig jaar hebben we op verschillende plekken al dode heide verwijderd en de bodem verschraald. Met succes: dit jaar zien we op die locaties weer jonge heide verschijnen. Een mooi resultaat dat laat zien hoe veerkrachtig de natuur kan zijn wanneer de juiste omstandigheden worden hersteld.
