Nieuws

Schapen helpen duinnatuur in Schoorl herstellen

  • 23 juli 2026
  • Natuurbeheer
  • Leestijd 3 minuten

Auteur

Denise van Dillen

Boswachter

Vanaf augustus 2026 zet Staatsbosbeheer een schaapskudde in voor natuurherstel in de duingebieden van Schoorl. Naast begrazing in de Pettemerduinen en Kooibosch afgelopen najaar, laten we de schapen dit jaar ook in de Schoorlse Duinen lopen. De begrazing zorgt voor het herstel van verruigde duinen en het vergroten van de biodiversiteit.

Kempische heideschapen

Door stikstofdepositie en de afname van konijnenbegrazing zijn veel duingebieden de afgelopen jaren verruigd en vergrast. We zetten daarom in de Schoorlse duinen schapen in om die natuurlijke begrazing na te bootsen. De Kempische heideschapen van Rinnegom Landschapsbeheer zorgen voor nabeweiding in terrein waar eerder is gemaaid. Daar waar maaien door het reliëf lastig is, wordt gekozen voor drukbegrazing binnen tijdelijke rasters. Daarbij grazen de schapen in korte tijd een klein oppervlak intensief af. Op andere locaties wordt gewerkt met een gescheperde kudde, waarbij een herder de schapen gericht naar de plekken leidt waar begrazing het meeste effect heeft. Enkele geiten helpen bij het terugdringen van houtige opslag, zoals rimpelroos en Amerikaanse vogelkers. Projectmedewerker en ecoloog Maarten Langbroek: "Met de schapen kunnen we heel gericht werken aan herstel van de duinnatuur. Het is een natuurlijke manier van beheren die, als je deze jarenlang volhoudt, veel oplevert voor bijzondere planten en dieren."

Meer intensief beheer is nodig

De Pirolavallei is een goed voorbeeld van een gebied waar intensief beheer nodig is. De vallei is de afgelopen jaren sterk verruigd. Hier graasde lange tijd een kleine schaapskudde, dat bleek onvoldoende om de vegetatie in balans te houden. Daarom besloten de schapeneigenaar en Staatsbosbeheer in goed overleg over te stappen op een grondigere aanpak. De kleine kudde maakt plaats voor een combinatie van maaien en nabeweiding met een grotere schaapskudde. Zo krijgen kwetsbare natuurtypen, zoals grijze duinen en natte heide, weer de kans zich te herstellen. Ook karakteristieke mos- en plantensoorten zoals de rode heidelucifer, schapenzuring en dopheide, kunnen hierdoor terugkeren. Dat is goed nieuws voor insecten en vlinders, die op hun beurt weer een belangrijke voedselbron vormen voor vogels in het duingebied. Insecten in de buurt van de ronde zonnedauw moeten wel oppassen: deze vleesetende plant van de natte heide lokt met glinsterende kleefdruppels onder meer vliegen, kevers, libellen en spinnen en is daarbij allesbehalve kieskeurig.

Rode dopheide, rode heidelucifer en ronde zonnedauw

Gezond duinlandschap

De schapenbegrazing richt zich op gebieden waar de natuur zich kan ontwikkelen tot een soortenrijk en gezond duinlandschap. Daarnaast zorgt begrazing voor meer variatie en structuur in de duinheide, wat gunstig is voor veel planten- en diersoorten. Natuurherstel is echter een proces van de lange adem en zorgvuldig en consequent beheer. Projectleider, ecoloog, boswachter en herder werken samen stap voor stap aan een veerkrachtig en soortenrijk duinlandschap, waar bijzondere planten en dieren ook in de toekomst een plek houden.

Een ontmoeting met de kudde

Bezoekers kunnen de schaapskudde tijdens een fietstocht of wandeling tegenkomen. De dieren grazen soms binnen tijdelijke stroomrasters. Wanneer de kudde losloopt, begeleidt de herder de schapen en ziet hij toe op een veilig verloop van de begrazing. Geniet gerust van dit bijzondere schouwspel, maar houd voldoende afstand tot de kudde en de herdershonden. Binnen de begrazingsgebieden zijn honden niet toegestaan en waar aangegeven moeten zij worden aangelijnd. Buiten het broedseizoen, wanneer honden op veel paden los mogen lopen, is het belangrijk dat zij goed onder appèl staan.
Over de auteur
Boswachter Denise van Dillen
Denise van Dillen Boswachter
Schoorlse Zeeweg 4
1871 PA Schoorl
boswachtersschoorlseduinen@staatsbosbeheer.nl
Meer over dit onderwerp