Overleven in de hitte: Mama Ooievaar weet hoe het moet

32 graden op de grond — maar hoe warm is het op dat dak?

Het dashboard van de auto geeft 32 graden aan. We vragen ons af hoe warm het wel niet op dat dak is. Geen schaduw, alleen af en toe een zuchtje wind. Hoe houdt moeders haar jongen koel?
Extreme hitte is voor ooievaars niet vreemd. Immers, het grootste deel van de populatie overwintert in Afrika. Soms aan de rand van de Sahara. We hoeven jullie niet te vertellen hoe warm het daar kan zijn. Hoe blijf je koel bij zulke temperaturen?

Snavel open, poten in het water

Manier 1: ooievaars verliezen warmte door hun snavel wijd open te sperren. Daarnaast houden ze hun poten koel door in het water te gaan staan. Dat is slim, maar voor mama ooievaar op het dak niet mogelijk. Wat kan ze nog meer doen?

Je poten onderpoepen: vies maar effectief

Manier 2: urohydrosis. Een sjiek woord voor je poten onderpoepen. De waterige poep onttrekt warmte aan de poten. En als de ontlasting is verdampt, blijft een witte laag over die de zon weerkaatst. (Leuk detail: de achterdeur van onze werkschuur wordt steeds minder gebruikt, nu papa en mama het terras als wc gebruiken).

Vleugels als parasol

Manier 3: mama gebruikt haar vleugels als parasol. Daar kun je als kind lekker onder schuilen. Nu ze klein zijn, passen ze alle drie prima onder moeders vleugels.

En wij mensen dan?

Mama Ooievaar weet het al generaties lang: zoek de schaduw op, houd je voeten koel en gebruik wat je hebt. Wij kunnen een voorbeeld aan haar nemen. Draag luchtige, lichte kleding die de zon weerkaatst. Houd je polsen en nek koel met water — daar zitten de bloedvaten dicht onder de huid. Zet ramen en gordijnen overdag dicht en open ze pas als de buitentemperatuur zakt, bij voorkeur vroeg in de ochtend of na zonsondergang. Zoek de schaduw op in het heetst van de dag, bij voorkeur bij bomen of water. Drink regelmatig, ook als je geen dorst hebt — tegen de tijd dat je dorst voelt, ben je al licht uitgedroogd. En zorg voor elkaar: ouderen, kleine kinderen en dieren zijn extra kwetsbaar bij hitte. Mama Ooievaar spreidt haar vleugels om haar jongen te beschermen. Wij kunnen dat ook — op onze eigen manier.

Naschrift op 2 juni: Helaas is een dag na het plaatsen van dit blog een van de jongen doodgegaan. Het dier is gestikt in een graspol. Het is jammer dat de jonge ooievaar zo aan zijn einde is gekomen, want het dier was verder gezond. Overigens goed om te melden dat Papa Ooievaar net zo’n belangrijke rol heeft in de zorg voor de jongen als Mama. Dus waar mama staat, kun je evengoed papa lezen.