Nieuws
Elk jaar, begin mei, keert de zwarte stern terug naar de Gelderse Poort. Omdat er steeds minder natuurlijke broedplaatsen zijn, is deze vogel nu een bedreigde vogelsoort in ons land. Om ze een handje te helpen, plaatst Staatsbosbeheer daarom nestvlotjes in de rivier. Langs de Oude Waal bij Nijmegen kun je deze vlotjes zien vanaf de dijk en zwarte sterns kunnen hier in alle rust nestelen.
Na een lange vlucht van ruim 4000 kilometer vanuit West- Afrika strijken de zwarte sterns neer in de Gelderse Poort om te broeden. Deze vogels houden van ondiepe, zoete tot brakke moerassen en wateren. De uiterwaarden, moerassen en oude rivierlopen in de Gelderse Poort zijn dus perfecte ‘kraamkamers’. In mei-juni leggen sterns twee tot drie eieren. Na een week of drie komen de eieren uit. Daarna blijven de jongen, ook wel pullen genoemd, nog ongeveer een maand op het nest. Vroeger was de zwarte stern een veelgeziene vogel in ons land, maar sinds de jaren vijftig van de vorige eeuw zijn de aantallen hard achteruitgegaan.
De zwarte stern broedt het liefst op drijvende planten zoals krabbenscheer, waterviolier en fonteinkruiden. Krabbenscheer is vaak de favoriet. Deze plant drijft op het wateroppervlak. De bladrand is sterk getand met op elke tand een spitse punt. Geen plantje dus om zomaar met de blote handen op te pakken dus. De bladeren zorgen voor een natuurlijke bescherming tegen roofdieren, zoals snoek en roofvogels. Dit maakt krabbenscheer uitermate geschikt als broedplaats voor de zwarte stern.
Door verslechteren van de waterkwaliteit groeit er veel minder krabbenscheer. Door afname van deze natuurlijke broedplaatsen is de zwarte stern nu een bedreigde vogelsoort in ons land. Om te voorkomen dat deze vogel hier helemaal verdwijnt, plaatst Staatsbosbeheer nestvlotjes in het water en met succes. Al jaren is er sprake van een stabiele populatie van ongeveer 140 broedpaartjes in de Gelderse Poort. Er liggen vlotjes in de Oude Waal, Millingerwaard, Jezuïtenwaai en Rosandse Polder . De vlotjes zijn vaak goed te zien vanaf de dijk of het wandelpad.
Het zou geweldig zijn als de nestvlotjes op termijn niet meer nodig zijn en de zwarte stern weer voldoende natuurlijke broedplaatsen heeft. Daarom werken we aan de terugkeer van onder andere krabbenscheer. In de Oude Rijnstrangen zijn speciale poelen voor krabbenscheer gegraven. Hierin worden jonge planten uitgezet die op termijn hopelijk uitgroeien tot grote uitgestrekte velden. Dit is een flinke uitdaging, want voordat je een sterke plant hebt die door zwarte sterns als broedplaats wordt verkozen, ben je vele jaren verder.
Staatsbosbeheer staat niet alleen voor de uitdaging om de zwarte stern een handje te helpen. In heel Nederland zijn er initiatieven opgezet voor het behoud van deze bijzondere vogel. In de Gelderse Poort werken we samen met andere grondeigenaren en organisaties. Sinds enkele jaren ondersteunen ook lokale vissers in de Oude Waal bij het uitleggen van de broedvlotjes. Tijdens de kwetsbare broedperiode houden we samen een oogje in het zeil.
Dat kan vanaf de dijk bij de Oude Waal in de Ooijpolder. Vergeet je verrekijker niet.
En op 15 en 18 juni 2026 tussen 19.00 en 20.30 uur vertelt hier een medewerker van Staatsbosbeheer over de sterns en over de kolonie die uit zo'n 30 broedparen bestaat en vanaf de dijk goed zichtbaar is. De locatie bevindt zich op ongeveer 2 kilometer vanaf het begin van de Ooijse Banddijk aan de Nijmeegse zijde, in de richting van Ooij.
