Nieuws
Dit wordt geen fijn verhaal. Meestal schrijf ik over de fantastische natuur waar je als boswachter voor mag zorgen. Natuur waarvan mensen volop genieten, essentieel onderdeel van een gezond leven. Dit verhaal gaat echter over een andere kant van ons werk.
Een tijdje geleden kwam een collega aangedaan binnen. Hij gaf mij zonder iets te zeggen zijn telefoon, met daarop een foto van een jonge vrouw in het bos. Achter haar een provisorisch opgezette tent, de grond waarop ze zat bezaaid met uitwerpselen, doekjes, plastic zooi en lege en halflege flessen alcohol. Afschuwelijk.
We zien de laatste maanden weer dagelijks dak- en thuislozen in het Haagse Bos. Het weer wordt beter en de opvang die de gemeente biedt is teruggeschroefd, want de winter is voorbij. Een opvang waar sommigen ook liever niet heen gaat. Wie wil er in een gebouw zonder privacy, tussen onbekenden of mensen die je niet verstaat. Dan liever een plek die ellendig, maar ook vertrouwd is. Maar zo ellendig als op deze foto...
In het Haagse Bos gaat om enkele tenten, op wisselende plaatsen en met steeds nieuwe mensen. Als we daklozen aantreffen, vragen we of ze hulp willen en we verwijzen ze naar hulpverleningsinstanties en opvang. Maar we hebben ook een duidelijke boodschap: ze moeten het bos verlaten. Omdat we nooit weten wie er uit een tent komt en in welke gemoedstoestand, gebeurt dit door een boswachter met opsporingsbevoegdheid (boa) en ervaring met de-escalerende gesprekken. Bij een lege tent laten we een brief achter met in verschillende talen dezelfde boodschap: u kunt hier niet blijven, zoek hulp bij hulpverleningsinstanties. Treffen we u aan dan riskeert u een boete.’
We hebben niet de is illusie dat de boete betaald wordt. Dat is ook niet het doel. Het zorgt er wel voor dat de boodschap serieus genomen wordt. Het helpt ook om daklozen die nog niet zijn geregistreerd in beeld te brengen bij hulporganisaties, om meer zicht te krijgen op de omvang van het probleem en gericht hulp kunnen bieden. Daags na het eerst bezoek volgt een tweede bezoek en als de bewoner is vertrokken, wordt de locatie opgeruimd. Dit zijn maandelijks aanhangers vol afval. Persoonlijke bezittingen houden we apart.
Toen ik de studie bos-en natuurbeheer volgde, had ik niet verwacht dat dit een deel van mijn werk zou zijn. Maar als Staatsbosbeheer staan we midden in de samenleving, en dit is de schrijnende kant ervan. Een samenleving die draait op de vele honderdduizenden buitenlandse arbeidsmigranten die uw pakketje binnen enkele uren na bestellen bezorgen, uw vlees snijden in ijskoude slachterijen en in de hitte van de kassen bloemen snijden of tomaten bevruchten.
Ik krijg regelmatig mails van mensen die hun zorgen uiten over de dak- en thuislozen in het Haagse Bos en vragen wat we doen aan deze problematiek. Naast schade aan kwetsbare planten en verstoring van dieren voelen bezoekers van het bos zich soms onveilig door de aanwezigheid van daklozen. Gelukkig komen echt vervelende incidenten weinig voor. Daklozen willen met rust gelaten worden. Een probleem voor hondenbezitters is wel dat sommige honden uitwerpselen eten. Niet zelden zit er in uitwerpselen van daklozen resten van drugs. Dit kan voor de huisdieren fataal zijn en is reden om een dierenarts te bezoeken.
We hebben regelmatig overleg met hulpverleningsorganisaties over de mensen die we aantreffen in het Haagse Bos. Zo kunnen we hen helpen om zicht te krijgen op de omvang van het probleem. En hopen we daklozen die we tegenkomen in onze gebieden handvatten te bieden om hun leven weer op rails te krijgen. Een dak boven het hoofd en medische zorg zijn de belangrijkste zaken.
Al vijf jaar werken we aan het verbeteren van de situatie en nemen ook regelmatig bestuurders mee het bos in om de situatie toe te lichten. Maar de ongekende complexiteit rond arbeidsmigratie en onrealistische populistische beloften van politici maken dat de situatie nog niet verbetert en hier een jonge vrouw in haar eigen stront zit. Een jonge vrouw hierheen gelokt met mooie beloftes; een baan en huisvesting in een van de rijkste en best georganiseerde landen van de wereld. Die overbodig werd bij haar werkgever en hoopvol rond bleef hangen op zoek naar een nieuwe baan.
Ik weet het niet. Mijn collega heeft gevraagd of de vrouw in het bos hulp wilde. Daarop antwoordde ze gelukkig: ja! Dat is positief, want het vertrouwen in overheid en hulpverlening is onder daklozen laag. Wat niet verwonderlijk is als je weet hoe ingewikkeld onze samenleving is. Zeker voor iemand die de taal niet machtig is en aan zijn lot overgelaten. Haar ja betekent een eerste stap vooruit.
Onlangs heeft de gemeente Den Haag een extra opvang geopend op de Binckhorst. De opvangmogelijkheden zijn daarmee wat toegenomen. We hopen van harte dat dit soelaas gaat bieden. En ik ben trots op mijn collega-boswachters van het Haagse Bos, die doen wat ze kunnen, niet alleen voor de natuur maar ook voor de veelkleurige bezoekers van dit gebied.
