Nieuws

De aanlijner wint, loslaten is geen optie

  • 17 april 2026
  • Recreatie
  • Leestijd 4 minuten

“Bedankt, dat u uw hond aan de lijn houdt.” Staatsbosbeheer-boa Theo Brouwer loopt op een vrouw af met een aangelijnde jack russel in de Schoorlse duinen en overhandigt haar een groene flyer. “Dat is toch heel normaal, zo in het broedseizoen”, beantwoordt de vrouw hem glimlachend. Dat is het helaas niet voor iedereen. “Gemiddeld een keer per dag wordt er iemand bekeurd.”

Boa Theo Brouwer bedankt recreanten die hun hond aan de lijn hebben. (De personen op de foto zijn niet dezelfde als in de tekst)

Schadelijk effect

Loslopende honden hebben op verschillende manieren een schadelijk effect op de natuur. Dat laat onderzoek van de Australische Curtin University uit 2025 zien. Dit is literatuuronderzoek en gaat over het effect van de hond op de natuur in het algemeen, niet in een specifiek natuurgebied. De conclusie: de impact is zorgwekkender dan algemeen wordt aangenomen. Honden jagen vaak achter opvliegende vogels aan. Maar ook als ze dat niet doen, kan hun geur of die van hun urine wilde dieren al verstoren, ook als de hond zelf niet meer aanwezig is. Daarnaast heeft hondenpoep een ongewenst effect op de plantengroei volgens het onderzoek. Ook brengt een duik van een hond met antivlooien-middel in het water giftige stoffen in het ecosysteem.

Veel mensen denken dat alle vogels in een boom broeden, zegt Theo. “Maar hier hebben we soorten die op de grond broeden zoals de veldleeuwerik, de nachtzwaluw en de graspieper. Die maken een ondiep kuiltje tussen de vegetatie. Je kan je voorstellen wat voor een effect het heeft als een hond daar doorheen rent. Ook soorten als konijnen, eekhoorns, muizen en zandhagedissen brengen in deze tijd hun jongen groot en zijn extra kwetsbaar voor honden. Alleen al de aanwezigheid van een hond kan voor zoveel stress zorgen dat ouders hun nest verlaten. Dat verkleint de overlevingskans van de jongen.”

Theo Brouwer: “Ik ben er op verschillende dagen en tijdstippen. Het moet niet te voorspelbaar zijn.”

Niet te voorspelbaar

Theo rijdt langzaam over de paden en kijkt om zich heen, hij is alert. “Als de natuur gezond zou zijn, zou een enkele loslopende hond niet erg zijn. Maar de natuur staat onder druk en het gaat niet om af en toe een hond, maar om grote aantallen, vooral hier in de Schoorlse duinen.” Af en toe verlaat hij de auto om een duin op te klimmen en met z’n verrekijker een groter gebied te bekijken. “Soms pak ik ook de fiets. En ik ben er sowieso altijd op verschillende dagen en tijdstippen. Het moet niet te voorspelbaar zijn.”

Hoewel het in de Schoorlse duinen vanaf 1 maart tot 1 september verboden is voor loslopende honden, deelt Theo niet meteen vanaf begin maart bekeuringen uit. “Nee, ik snap best dat mensen er weer even aan moeten wennen. Daarom laten we ook via spandoeken op veel toegangsplekken weten dat het broedseizoen is begonnen. De eerste week geef ik vooral waarschuwingen, maar daarna wordt het echt een proces verbaal en dus een bekeuring. Dat gebeurt ongeveer een keer per dag.”

Proces verbaal

Een golden retriever rent ongelijnd rond. Theo stapt op de eigenaresse af. “Goedemiddag mevrouw, ik zie dat u uw hond niet aan de lijn heeft.” “Dat klopt,” zegt ze vriendelijk lachend, “maar hij heeft het echt nodig om even lekker rond te rennen en hij doet niets.” Theo: “Het lijkt me ook een hele lieve hond, maar ook als hij niks doet, hebben veel dieren in de natuur er last van. U krijgt een proces verbaal.” “Is dat nou echt nodig?” vraagt de vrouw. Theo: “Ja de natuur staat onder druk, dus daar moeten we vooral in het broedseizoen echt rekening mee houden.” Na een korte, duidelijke uitleg stelt hij het proces verbaal op en vertelt dat ze binnenkort de bekeuring thuis kan verwachten. “Heb je nou een leuke dag?”, zegt de vrouw waarna ze verder loopt.

Het werkt

Nee, zijn dag wordt hier niet leuker van. Zijn doel is ook niet om boetes uit te delen. “Als ik zie dat iedereen zijn hond aan de lijn heeft, als mensen met hun honden van de natuur kunnen genieten zonder die te beschadigen, dan heb ik een leuke dag. Sommige mensen denken dat Staatsbosbeheer het geld van de boete ontvangt, of zelfs dat ik er zelf extra door verdien. Allebei niet waar. Dat gaat naar de staatskas. De winst zit ‘m er in dat er steeds minder mensen hun hond laten loslopen. Ik werk hier nu zo’n vijf jaar en ieder broedseizoen proberen wij met campagnes mensen hiervan bewust te maken. Het is niet wetenschappelijk onderzocht, maar ik zie in de praktijk dat het werkt. Een paar jaar geleden liep ongeveer zeventig procent van de honden die ik tegenkwam aan de lijn, dat is nu echt wel negentig procent. Hartstikke goed.”

Spandoeken attenderen recreanten op het broedseizoen en mensen met hun hond aan de lijn krijgen een bedankje.

Ook positieve reacties

Theo krijgt soms negatieve reacties. “Dat hoort helaas bij mijn werk. Maar gelukkig snappen de meeste mensen die een bekeuring krijgen best waarom dat is en reageren niet vervelend. En tegelijkertijd krijgen we ook veel positieve reacties. Heel veel recreanten vinden het namelijk ook niet leuk als honden loslopen. Mensen die hun hond wel aan de lijn hebben bijvoorbeeld, maar ook recreanten met kinderen die bang zijn voor honden.”

Ook op de groene flyer die Theo geeft aan wandelaars die hun hond wel aan de lijn hebben, wordt goed gereageerd. “Met de slogan ‘De aanlijner wint: bedankt’ en een korte uitleg over het broedseizoen, willen we dit goede gedrag belonen. Vrijwel iedereen ontvangt dit met een glimlach.”

Meer over dit onderwerp