Nieuws

Wordt het tijd om anders te kijken naar honden in de buitengebieden?

  • 08 april 2026
  • Recreatie
  • Leestijd 3 minuten

Auteur

Evelien Olyslagers

Boswachter

Samen met mijn hond Sam wandel ik vaak in de natuur en ik ben niet de enige. Hondeneigenaren zijn trouwe bezoekers, maar steeds vaker hoor je over de overlast die honden zouden veroorzaken. Hondenzones en hondenpoep komen daarbij het vaakst ter sprake. Toch ontbreekt voor mij een belangrijk onderwerp: onze eigen verantwoordelijkheid als hondeneigenaar. Hoe kijken we eigenlijk naar het gedrag van onze hond in de natuur? En moeten we daar misschien anders naar gaan kijken? In deze reeks boswachtersblogs onderzoek ik hoe we als hondeneigenaar zelf kunnen bijdragen.

Boswachter Evelien met hond Sam

In Midden-Delfland en Buytenhout beheren we recreatiegebieden, waar ik zelf ook regelmatig wandel met Sam. Het lijkt alsof er in de buitengebieden ineens veel minder grenzen voor honden zijn. Als ik bij mensen op visite kom, vraag ik altijd of Sam mee kan. Als we bij iemand in de tuin komen, vinden we het heel normaal dat onze hond niet in de tuin poept en niet door alle planten loopt. Voor de buitengebied lijkt dit heel anders te zijn. Ik vraag me af of we bewust zijn van waar de grenzen liggen. Is het normaal dat honden in de buitengebieden mogen doen wat ze willen? Dat ze overal poepen en wij het niet opruimen? Of dat ze ongegeneerd op bezoekers springen of zelfs bij hen in het kruis snuffelen?  

Natuurlijk gedrag, menselijke verantwoordelijkheid

Voordat ik boswachter was, heb ik gewerkt als gedragsdeskundige tussen mens en paard, waar ik paardeneigenaren hielp om gedragsproblemen met hun paard op te lossen. Het natuurlijk gedrag en instinct van een dier kun je niet veranderen, maar de manier hoe je er als eigenaar mee omgaat en welke grenzen je stelt, heb je zelf in de hand. Hoewel de hond een ander soort is dan een paard, kan ik het gedrag goed lezen. Tijdens mijn werk als boswachter zie ik weinig eigenaren ingrijpen als hun hond iemand besnuffelt in het kruis of opspringt. De recreant die besprongen of besnuffeld wordt, maakt een terughoudende beweging, doet zijn handen omhoog en zijn lichaamstaal laat zien dat deze recreant het als onprettig ervaart. De eigenaar grijpt niet in. Als de recreant het aangeeft bij de eigenaar, krijgen zij vaak veel onbegrip. “Dan moeten ze maar niet in een hondenlosloopgebied wandelen”. Ik ontvang regelmatig een gefrustreerde email van een bezoeker die zich hierover verbaast en mij vraagt of ik hier iets aan kan veranderen.

Wat is ‘normaal’ hondengedrag?

Voor honden is het heel normaal gedrag om aan elkaars kruis te snuffelen, op te springen en simpelweg gewoon zijn behoefte te doen. Ik hoor ook regelmatig dat hondeneigenaren aangeven: ‘Hij doet niets hoor, zo doen honden dat nou eenmaal’. Daar zit voor mij precies het misverstand. Het gaat niet over ‘normaal’ hondengedrag. Het gaat erover dat jouw tolerantiegrens met je hond veel lager ligt, dan van een andere bezoeker die niet van honden houdt of zelfs angst heeft voor honden. Dat hebben wij hondeneigenaren te allen tijde te respecteren en rekening mee te houden. Het begint mij steeds vaker te verbazen dat we veel vanuit ons eigen belang kijken. Dat geldt overigens niet alleen voor hondeneigenaren. Ook andere recreanten mogen wel wat meer rekening houden met anderen. De buitengebieden zijn er niet alleen voor de hondeneigenaar, de ruiter, de fietser, de sporter enzovoort. We moeten de gebieden met elkaar delen.

Waar laat ik de hondenpoep?

Ook hondenpoep is vaak een grote ergernis van recreanten. Als boswachters werken we midden in de bosvakken en dagelijks staat wel één van mijn collega's in de hondenpoep. Hondeneigenaren gaan vaak in discussie over waarom je de poep zou moeten opruimen, maar ook deze is voor mij minder belangrijk. Ik stel liever de vraag of het normaal is dat de buitengebieden vol gepoept worden door onze honden. In onze gebieden hebben we geen opruimplicht, maar een opruimverzoek. Hondeneigenaren zeggen vaak: “Jullie plaatsen niet genoeg prullenbakken". Wij beheren veel recreatiegebieden en soms klopt het dat er geen prullenbakken zijn. Een prullenbak is gevoelig voor vandalisme en het legen is ontzettend kostbaar. Maar in de meeste gebieden staan wel een aantal prullenbakken. Het probleem ligt dan ergens anders: daar waar de hond poept, staat geen prullenbak. Soms staat verderop wel een prullenbak, maar dan moeten we het zakje even meedragen. Honden poepen meestal in de eerste honderd meter van de wandeling. We kijken nu naar mogelijkheden om bij elke ingang een prullenbak te plaatsen. Maar zijn we als hondenbezitters dan ook bereid om die kleine moeite te nemen en even terug te lopen naar die prullenbak?

Zijn we als hondenbezitters bereid om die kleine moeite te nemen en even terug te lopen naar de prullenbak?

Zijn we bereid anders te kijken?

Wat mij betreft gaan we anders kijken. Wat wij normaal of natuurlijk hondengedrag vinden, is voor overige recreanten misschien niet prettig. Laten we daar rekening mee houden. Je hond wordt er niet ongelukkiger van als jij soms een grens stelt. Sterker nog; ook de hond moet leren dat niet alles kan en dat we de buitengebieden moeten delen. Dat kunnen we de hond niet met woorden uitleggen, maar met onze inzet en non-verbale communicatie kunnen we dit heel goed bijbrengen.

Het is belangrijk dat honden van het buitengebied kunnen blijven genieten en we duidelijke losloopzones aanwijzen. Laten we als hondeneigenaren samen onze bijdragen leveren, zodat de honden met elkaar kunnen rennen en spelen en we allemaal kunnen blijven genieten van de natuur dicht bij de stad.

De volgende boswachtersblog gaat over het 'onder appel' zijn van honden. Want wat betekent dat eigenlijk?

Over de auteur
Boswachter Evelien Olyslagers
Evelien Olyslagers Boswachter
Staatsbosbeheer, Anna van Raesfeltstraat 37
2623 HX Schipluiden
hofvandelfland@staatsbosbeheer.nl 010-4600591
   
Meer over dit onderwerp