Nieuws

Wat jij kunt doen voor Utrechtse jonkies

  • 18 maart 2026
  • Leestijd 3 minuten

Auteur

Rick van der Snoek

Boswachter

Ik word altijd heel vrolijk als de lente begint. Vogels trekken naar Nederland en zoeken beschutte plekken om te broeden, reeën trekken zich terug in rustige delen van het bos en de boommarter zoekt holtes uit om haar jongen in groot te brengen. Het is een drukke, maar vooral kwetsbare periode voor dieren: het broedseizoen is begonnen.
Met de eerste warme dagen neemt ook de drukte in de natuur toe. Daarom vragen we in deze periode extra aandacht voor rust.

De boommarter zoekt nu geschikte boomholtes om haar jongen in groot te brengen.

Waarom rust zo belangrijk is

Veel jonge dieren kunnen nog niet wegvluchten. Een reekalf blijft vaak stil liggen, zelfs als er mensen in de buurt zijn. Vogels verlaten soms hun nest bij verstoring, met het risico dat eieren of jongen het niet overleven. Wat voor een hondenbezitter onschuldig lijkt – even los laten rennen – kan grote gevolgen hebben.

Als boswachters zien we dat verstoring zelden expres gebeurt. Veel mensen weten niet hoe dichtbij ze jonge dieren komen. Wist je dat in Nederland tientallen vogelsoorten op of vlak boven de grond broeden? Niet alleen watervogels, maar ook soorten in bos, grasland en heide.


Wat kun je zelf doen?

Met een paar eenvoudige keuzes zorg je voor rust in het leefgebied en help je jonge dieren:
• blijf op de paden
• houd honden aan de lijn
• geef dieren de ruimte en vermijd kwetsbare plekken zoals oevers
• vaar rustig en houd afstand tot de kant
Door samen verantwoordelijkheid te nemen, geven we jonge dieren de rust en ruimte die ze nodig hebben voor een goede start.


Broedseizoen: 15 maart tot 15 juli

Het broedseizoen loopt officieel van 15 maart tot 15 juli. In deze periode worden de meeste jongen geboren en grootgebracht, al beginnen sommige soorten eerder of hebben andere soorten een langere zorgperiode nodig. Alert blijven blijft dus belangrijk.

Zelfs in drukke recreatiegebieden die we beheren voor recreatieschap Stichtse Groenlanden, zoals het Noorderpark Ruigenhoek en rond de de Maarseveense- en Vinkeveense Plassen, groeien jonge dieren vaak onzichtbaar op, tussen bosranden, rietkragen en langs oevers.

In sommige gebieden gelden extra maatregelen, zoals tijdelijke afsluitingen of (periodieke) aanlijnplicht. Op het Leersumse Veld krijgen grondbroeders rust door afgesloten zones. In natte gebieden zoals Demmerik en de Bovenlanden Wilnis worden delen van wandelroutes tijdelijk gesloten. En in gebieden met veel honden, zoals Bos Nieuw Wulven, geldt een aanlijnplicht in delen van het gebied. In Boswachterij Austerlitz geldt de aanlijnplicht langer dan de gebruikelijke datum van 15 juli.
Elke plek vraagt om maatwerk, maar het doel is overal hetzelfde: jonge dieren een eerlijke kans geven.

Bescherm de jonkies

Met de campagne Bescherm de jonkies roepen natuurorganisaties bezoekers op om bewust om te gaan met de natuur. Deze oproep wordt door provincies en andere organisaties zoals het recreatieschap Stichtse Groenlanden gesteund. Door rekening te houden met de natuur, geven we jonge dieren de rust en ruimte die ze nodig hebben voor een goede start.
De campagne is een initiatief van Staatsbosbeheer, Natuurmonumenten en LandschappenNL.

Veel mensen weten niet hoe dicht ze bij jonge dieren komen. Wist je dat er tientallen vogelsoorten op of vlak boven de grond broeden? Zoals dit nest van de bruine kiekendief. 
Over de auteur
Boswachter Rick van der Snoek
Rick van der Snoek Boswachter
Meer over dit onderwerp