Nieuws

Gastblog: 10 jaar Dark Sky Park Lauwersmeer

  • 23 februari 2026
  • Nationale parken
  • Leestijd 3 minuten

Dit jaar is het tien jaar geleden dat Nationaal Park Lauwersmeer de titel ‘Dark Sky Park’ kreeg. Speciaal voor het 10-jarig jubileum vroegen we Theo Jurriens om zijn verhaal te delen over de schoonheid van de donkere nachtelijke hemel. Theo is sterrenkundige bij de Rijksuniversiteit Groningen. In dit gastblog neemt hij ons mee langs zijn herinneringen, ontdekkingen en de magie van de sterrenhemel.

Een opname met behulp van een smart telescoop van het sterrenstelsel M31 gemaakt in het Dark Sky Park Lauwersmeer.

50e Landelijke Sterrenkijkdagen

Dit jaar vinden de landelijke sterrenkijkdagen voor de 50e keer plaats! Ook in Dark Sky Park Lauwersmeer is het feestelijk: vrijdag 27 februari 2026 bent u van harte welkom. Op de website van Nationaal Park Lauwersmeer vindt u alle informatie.

Over cijfertjes gesproken: het Dark Sky Park bestaat dit jaar 10 jaar, en dat is uiteraard reden voor een feestje. Het hoogtepunt is de maand oktober, waarin veel te beleven valt.

Tien jaar of 50 jaar is natuurlijk niets vergeleken met de leeftijd van sterren, laat staan van het Heelal. Maar voor een mens is 50 jaar best veel. In mijn eigen leven, bouwjaar 1961, is er astronomisch veel gebeurd. Ik ben opgegroeid in een tijdperk waarin satellieten nog gewoon “kunstmanen” werden genoemd – veel mooier, als je het mij vraagt. Ik was getuige van de maanlanding. En als u dit leest, zijn er wellicht alweer vier astronauten op weg naar de maan, of zijn ze alweer terug.

Mijn eerste stappen in de sterrenkunde

Als middelbare scholier was ik lid van de sterrenkundeclub in Hoogeveen. Ik fietste naar de ruimteschotel in Dwingeloo en had inmiddels mijn eerste telescoopje: een lensje van 3 cm met een heus bezemsteelstatief. Ik word er nog vrolijk van: een prachtig waarneemobject was de planeet Jupiter met zijn maantjes.

En ja, ik deed ook mee aan de sterrenkijkdagen, evenals aan speciale waarneemsessies voor vallende sterren, zons- en maansverduisteringen. De eclips-expedities brachten me onder andere naar Mexico, Siberië, Mongolië, Bulgarije, Libië en meer.

De sterrenhemel in de verlatenheid van Mongolië, Libië en de Sahara was indrukwekkend, maar de hemel boven het Lauwersmeergebied doet daar zeker niet voor onder. Half januari was ik er met een RTL-ploeg, allen bewoners van de Randstad. Het was niet eens optimaal weer, maar ze vonden het prachtig.

Het ‘aha’-gevoel bij sterrenkijken

Dat ‘aha’-gevoel zien we ook terug bij de jaarlijkse sterrenkijkdagen hier in het jarige Dark Sky Park. Sommige bezoekers rijden minstens twee uur om de verlichte Randstad te ontvluchten en worden dan, net als ik vroeger, fan van de planeet Jupiter.
Voor editie 50 van de landelijke sterrenkijkdagen is er ook een primeur: de smart telescope komt in actie, net als mijn eerste telescoop van 3 cm. Je kijkt niet door de telescoop, maar de beelden worden haarscherp vastgelegd op een tablet – technologie van nu.

Tien jaar donkerte, een prachtig cadeau

Terug naar cijfertjes: ja, het is hier echt donker. De buren rondom het Lauwersmeer hebben actief licht verminderd. In tien jaar tijd zien we, in maanloze nachten, ruim 1.500 sterren meer. Is dit geen prachtig verjaardagscadeau?

Theo Jurriens

Over de auteur
boswachter Jaap Kloosterhuis
Jaap Kloosterhuis Boswachter
De Rug 1
9976 VT Lauwersoog
j.kloosterhuis@staatsbosbeheer.nl 0519-345145
 
Meer over dit onderwerp