Staatsbosbeheer staat voor de groene toekomst van Nederland

1. Wat is de rol van Staatsbosbeheer voor die toekomstige natuur?

“Als dé publieke natuurbeheerder van Nederland met een heldere visie op toekomstgericht natuurbeheer, leveren wij een actieve bijdrage aan het natuurbeleid van Nederland. We staan midden in de samenleving, als zichtbare en toegankelijke uitvoerder van overheidsbeleid en als schakel tussen beleid en praktijk. Onze rol is niet alleen het beheren van de natuurgebieden, maar ook actief bijdragen aan oplossingen voor ruimtelijke en maatschappelijke opgaven. Dat vraagt om keuzes die duurzaam, onderbouwd en transparant zijn. Met ons ondernemingsplan 2026–2030 'In dienst van de toekomst', presenteert Staatsbosbeheer een vernieuwde koers. Onze kracht ligt in de combinatie van deskundigheid, schaalgrootte en betrokkenheid. We zijn een organisatie met diepe wortels in de samenleving, gericht op samenwerking en met zicht op de toekomst.”

2. Waarom is een nieuwe visie op natuurbeheer nodig?

“Het gaat niet goed met de Nederlandse natuur. Daar moeten we als land anders mee omgaan. Want alleen veerkrachtige natuur kan helpen bij bijvoorbeeld het opvangen van water. Dat is in de toekomst vanwege klimaatverandering steeds vaker nodig. Aan de ene kant om overstromingen tegen te gaan en aan de andere kant om het water te bewaren voor droge perioden. En dat is niet het enige. Toekomstbestendige natuur maakt ook dat we van die natuur kunnen blijven genieten, al wandelend of fietsend. Het vergroot ons welzijn. Tegelijkertijd kan veerkrachtige natuur ook biogrondstoffen als hout leveren als bijdrage aan een circulaire economie. Onze samenleving heeft gezonde natuur nodig.”

3. Welke verandering is nodig?

“Bij toekomstgericht natuurbeheer kijken we welke natuur over enkele decennia nog succesvol in een gebied kan bestaan en daarin investeren we nu. Niet per se behouden wat we hebben dus, maar zorgen voor robuuste veerkrachtige natuur. Dat betekent ook dat de gezondheid van de natuur voorrang krijgt op recreatie of gebruik van hout. We gaan dus meer prioriteit geven aan natuurbeheer.
Bovendien gaan we meer inzetten op systeemherstel. Dat houdt in dat je de natuurlijke processen van een gebied de ruimte geeft. Bijvoorbeeld minder water afvoeren via sloten. Als er meer water in een gebied blijft staan, is het beter bestand tegen droogte. Of meer ruimte geven aan de rivieren. Of duinen laten stuiven. Dat zijn allemaal processen die zorgen voor veerkrachtige natuur, maar die door de mens zijn gekortwiekt. Door die processen waar het kan weer hun werk te laten doen, krijg je natuur die tegen een stootje kan, die beter zichzelf in stand kan houden en die een oplossing kan zijn voor de problemen waarmee we door klimaatverandering te maken krijgen. Een voorbeeld van de resultaten van systeemherstel lees je hier. Zo kunnen natuurlijke systemen onderdeel zijn van oplossingen voor maatschappelijke problemen.”

4. Wat betekent dit voor de recreatiemogelijkheden?

Natuurlijk blijft recreatie mogelijk. Ontspannen en genieten in de natuur is enorm belangrijk. We zijn dan ook gastheer voor achttien miljoen Nederlanders. Wel gaan we die recreatie meer in banen leiden. Daar waar de natuur sterk genoeg is, zijn recreanten van harte welkom. Maar kwetsbare plekken waar rust belangrijk is stellen we minder open voor recreanten. Hoe dat precies gaat uitpakken gaat per natuurgebied verschillen. Het leidt niet per se tot minder recreatiemogelijkheden, maar misschien wel tot andere.”

5. Hoe gaat Staatsbosbeheer hiermee aan de slag?

“Op de eerste plaats kunnen we dat niet alleen. Vooral systeemherstel beperkt zich niet tot de omvang van een natuurgebied, daar hebben we ook de omgeving bij nodig. Met de visie in de hand gaan we dan ook vooral in gesprek met andere partijen, zoals het Rijk, provincies, gemeenten, boeren en bewoners. Als landelijk instituut met onze brede kennis en vakmanschap en een heldere visie dragen we zo actief bij aan het natuurbeleid van Nederland. Tegelijkertijd gaan we hier ook in onze eigen gebieden mee aan de slag. Want alleen gezonde natuur zorgt ervoor dat we ook in de toekomst kunnen profiteren van alle voordelen die zij ons biedt.”