Natuurgebied

West-Friesland

Ruige, natte natuur vol vlinders en een speciaal vogeleiland. West-Friesland is méér dan land- en tuinbouw.

Over West-Friesland

West-Friesland is een landschap met een eigen karakter: open polders, oude dijken, waterrijke natuur en sporen van een lange bewoningsgeschiedenis. In dit bijzondere deel van Noord-Holland beheert Staatsbosbeheer een gevarieerd netwerk van natuurgebieden waar rust, ruimte en natuur hand in hand gaan met cultuurhistorie en recreatie.

De Vooroever

De Vooroever vormt een groen lint langs het water en is een belangrijk leefgebied voor vogels, vissen en waterplanten. Wandelend of fietsend langs de randen ervaar je hier de overgang van land naar water, met weidse uitzichten en steeds wisselende natuur. Vooral vogelliefhebbers komen hier volop aan hun trekken.

Schagerwad

Schagerwad is een rustig, kleinschalig natuurgebied waar natte graslanden en sloten het beeld bepalen. Dit maakt het gebied bijzonder geschikt voor weide- en watervogels. In het voorjaar en de zomer broeden hier soorten als grutto, kievit en tureluur in de graslanden. Langs de sloten en plasdras-plekken zijn wilde eend, krakeend en waterhoen te zien. In de wintermaanden gebruiken ganzen en eenden het gebied als rust- en foerageerplek.

Obdammerweel

In Obdammerweel staat water centraal. Dit voormalige weel – ontstaan door een dijkdoorbraak – is uitgegroeid tot een waardevol natuurgebied met rietkragen, open water en moerasvegetatie. Een fijne plek voor een korte wandeling en om even stil te staan bij de kracht van water en natuur.

Oosterdel

Natuurgebied Oosterdel is een uniek stukje West-Friesland waar natuur en cultuurhistorie onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn. Het gebied maakt deel uit van het oude Rijk der Duizend Eilanden en bestaat uit een fijnmazig patroon van eilanden, sloten en vaarten. Deze historische vaar- en tuinbouwstructuur is nog altijd zichtbaar en vormt de basis voor een bijzonder waterrijk landschap.

Groote Vliet

De Groote Vliet is een waterrijk gebied met een afwisseling van open water, oevers en graslanden. Het gebied speelt een belangrijke rol voor waterberging en biodiversiteit en is aantrekkelijk voor vogels en insecten. Hier ervaar je de rust van het West-Friese landschap op zijn best.

De Weelen

De Weelen bestaat uit meerdere plassen en natte gebieden die zijn ontstaan door dijkdoorbraken. Deze ‘weelen’ zijn nu waardevolle natuurgebieden waar water, riet en graslanden samenkomen. Het gebied is vooral van belang voor vogels. In en rond het water leven soorten als wilde eend, slobeend, krakeend en kuifeend. In de rietkragen broeden onder andere rietzanger en kleine karekiet, terwijl je boven het water regelmatig boerenzwaluwen en libellen ziet jagen. Ook foeragerende soorten zoals blauwe reiger, grote zilverreiger en aalscholver zijn hier vaste gasten. Tijdens de trek- en winterperiode doen bovendien verschillende steltlopers en ganzen de weelen aan.

Grafheuvels Wervershoof

De grafheuvels bij Wervershoof zijn uniek in Noord-Holland. Dit archeologische monument herinnert aan bewoning duizenden jaren geleden en ligt in een groene, rustige omgeving. Natuur en cultuurhistorie komen hier op een bijzondere manier samen.

De Uiterdijken

Langs de oude dijken liggen de Uiterdijken: smalle stroken natuur met bloemrijke graslanden en uitzicht over het omliggende water en land. Deze gebieden zijn belangrijk voor planten, insecten en vogels en vormen geliefde routes voor wandelaars.

Vogeleiland de Kreupel

Vogeleiland De Kreupel. Dit eiland is exclusief aangelegd voor vogels. Het ligt in het IJsselmeer op 4,5 km van Andijk. Eigenlijk is het een archipel van kleinere en grote eilanden, ondieptes, geulen en dammen. Vogeleiland De Kreupel is 70 hectare groot. Verschillende vogelsoorten, zoals visdieven, nestelen graag op het eiland. Visdieven broeden op de kale zandeilanden en foerageren op het open water in de ruime omtrek. Daarnaast rekenen we jaarlijks duizenden zwarte sterns, aalscholvers, kokmeeuwen, diverse eenden en nog veel meer tot de vaste gasten van dit kleine vogelrijk. Het gebied is een belangrijke rustplaats voor vogels na het broedseizoen.

Let op: Natuurhaven De Kreupel permanent gesloten vanaf 1 januari 2026

Vanaf 1 april 2026 is Natuurhaven De Kreupel in het IJsselmeer definitief gesloten. Al twaalf jaar ontvangt Staatsbosbeheer géén adequate subsidie meer voor recreatief beheer van de Kreupel. Inmiddels kan Staatsbosbeheer dit beheer financieel niet meer dragen. Daarnaast is het steeds vaker zo dat er geen vrijwilligers beschikbaar zijn om het toezicht te doen, waardoor de rust op het vogeleiland niet meer gewaarborgd kan worden. Daarom heeft Staatsbosbeheer helaas, in overleg met Rijkswaterstaat besloten de haven in 2026 permanent te sluiten.

Staatsbosbeheer houdt Vogeleiland De Kreupel aantrekkelijk voor soorten als visdief en deze zwarte stern.