Wat doet een boswachter?
Veel mensen denken dat boswachters vooral door het bos wandelen. Gelukkig zijn onze boswachters vaak buiten in het veld te vinden, maar ze doen meer. In elk natuurgebied werkt een team van boswachters elke dag weer aan het beschermen, beheren en toegankelijk houden van de natuur. Dat werk is heel afwisselend:
- natuurgebieden beheren, zoals maaien en snoeien, bomen blessen, kappen en planten, paden en waterwegen onderhouden en nieuwe natuur aanleggen;
- toezicht houden op bezoekers;
- vrijwilligers begeleiden;
- samenwerken met andere terreinbeheerders;
- excursies en activiteiten organiseren;\onderzoek uitvoeren of gegevens verzamelen;
- uitleg geven over natuur en landschap.
In deze video ontdek je hoe een team van specialisten elkaar versterken.
Vier soorten boswachters
Niet iedere boswachter doet hetzelfde werk. Er bestaan binnen het natuurbeheer verschillende boswachtersfuncties en specialisaties. Zo kunnen boswachters zich richten op natuurbeheer, ecologie, communicatie of toezicht en handhaving. Deze disciplines werken nauw samen.
Boswachter beheer
Zorgt voor de kwaliteit van het natuurgebied, met als doel natuur sterker en veerkrachtiger te maken:
- plant en begeleidt natuurbeheer;
- onderhoudt paden, bossen en heide;
- werkt samen met aannemers en vrijwilligers;
- zorgt voor een gezonde leefomgeving voor planten en dieren.
Boswachter publiek
Verbindt het publiek met de natuur door communicatie:
- communiceert over het gebied en het werk dat daar wordt uitgevoerd richting omwonenden, recreanten, gemeenten, aannemers, recreatieschappen en andere belanghebbenden;
- zorgt d.mv. zonering voor balans tussen recreatie en natuurbescherming;
- stuurt vrijwilligers aan (o.a. Binnenwerk);
- geeft voorlichting en enthousiasmeert jong en oud de natuur te beleven en te beschermen.
Boswachter ecologie
Kijkt naar de natuur als geheel:
- inventariseert planten- en diersoorten;
- monitort de kwaliteit van natuurgebieden;
- analyseert de effecten van natuurbeheer;
- verzamelt gegevens om keuzes voor beheer te onderbouwen;
- stelt beheerplannen en ecologische adviezen op;
- zet zich in voor herstel van kwetsbare soorten en leefgebieden.
Boswachter boa
Houdt toezicht en zorgt dat bezoekers zich aan de regels houden.
- controleert op overtredingen;
- spreekt bezoekers aan;
- handhaaft natuurwetgeving;
- werkt samen met politie en andere handhavingsorganisaties;
- draagt bij aan een veilige omgeving voor mens en natuur.
Hoe word je boswachter?
Er is niet één vaste route om boswachter te worden. Een relevante (groene) opleiding is wel vereist. Veel boswachters hebben een opleiding gevolgd op het gebied van:
- bos- en natuurbeheer;
- ecologie;
- land- en watermanagement;
- biologie;
- relevante groene opleidingen op mbo- of hbo-niveau.
Daarnaast zijn praktijkervaring, vrijwilligerswerk en stages vaak belangrijk. Afhankelijk van de functie zijn ook vaardigheden zoals communiceren, organiseren, samenwerken of handhaven van groot belang.
Wil je ook werken in de natuur?
Achter de groene jas van de boswachter gaat een veelzijdig vak schuil waarin natuur, mensen en maatschappelijke opgaven samenkomen. Wil je ook werken in de natuur? Bekijk onze vacatures of ontdek onze opleidingen en vrijwilligerswerk op werkenbijstaatsbosbeheer.nl5 veelgestelde vragen
-
Nee. Naast buitenwerk besteden veel boswachters tijd aan overleg, administratie, projectplanning en samenwerking met collega's en partners.
-
Een boswachter en een ranger zijn niet hetzelfde, al worden de termen internationaal soms door elkaar gebruikt. In Nederland is 'boswachter' de gangbare functie binnen natuurbeheer, terwijl in landen zoals de Verenigde Staten, Canada en Australië vaker de term 'ranger' wordt gebruikt.
Beide functies richten zich op het beheer en de bescherming van natuurgebieden, maar de nadruk verschilt. Een boswachter werkt vooral aan natuurbeheer, biodiversiteit en het onderhouden van landschappen. Een ranger heeft vaak een bredere publieke rol met taken zoals voorlichting aan bezoekers, toezicht in natuurgebieden en handhaving van regels.
De exacte invulling van beide functies verschilt per land, organisatie en type natuurgebied.
-
Nee, je kunt niet zomaar boswachter worden zonder opleiding. Voor de functie boswachter is meestal een relevante groene opleiding nodig op mbo- of hbo-niveau, zoals Bos- en Natuurbeheer, Ecologie, Bosbouw of Biologie.
Naast een opleiding speelt praktijkervaring een belangrijke rol. Denk aan stages, vrijwilligerswerk of werk in natuurbeheer. Werkgevers kijken vaak ook naar vaardigheden zoals samenwerken, communiceren, organiseren en in sommige functies ook handhaving en toezicht.
Zij-instromen is bij Staatsbosbeheer ook mogelijk.
-
Ja, kennis van dieren, planten en ecosystemen is belangrijk voor een boswachter. Het helpt bij het beheren en beschermen van natuurgebieden. Tegelijkertijd blijft een boswachter zich voortdurend ontwikkelen. Naast natuurkennis zijn ook communicatie, samenwerken en organisatie belangrijke vaardigheden in het vak.
-
Ja, dat kan. Veel natuurorganisaties werken met vrijwilligers die helpen bij natuurbeheer, monitoring of natuureducatie. Vrijwilligerswerk is een goede manier om praktijkervaring op te doen en het werk van een boswachter beter te leren kennen.
Speciaal voor kinderen
Spreekbeurt of werkstuk
Voor kinderen in groep 5, 6, 7 of 8 die een spreekbeurt of werkstuk willen maken over het boeiende werk van de boswachter hebben we een leuk pakket ontwikkeld (PDF, 28 pagina's, 9 MB) Download spreekbeurtpakketLater als ik groot ben
De 11-jarige Dex houdt van de natuur en is vaak in het bos te vinden. Later als hij groot is wil hij boswachter worden. In deze aflevering van Later als ik groot ben, komt Dex's droom uit. Hij gaat een dag op pad met boswachter Jonathan Leeuwis.