Boswerkzaamheden Bieslandse Bos, Balij en Dobbeplas

Locatie

De natuurgebieden Bieslandse Bos en de Dobbeplas in het Buytenhout, een groot natuur- en recreatiegebied tussen Delft, Pijnacker-Nootdorp en Zoetermeer in Zuid-Holland.

Looptijd

2025: Herstelwerkzaamheden Balij en Bieslandse Bos (afgerond).

2024 - 2027: Boswerkzaamheden Bieslandse Bos en Dobbeplas.

Herstelwerkzaamheden Balij en Bieslandse Bos (afgerond)

In de Balij en het Bieslandse Bos is de afgelopen twee jaar achterstallig onderhoud ontstaan door een tekort aan beheerfinanciering. De provincie Zuid-Holland heeft voor 2024 en 2025 extra middelen beschikbaar gesteld, waardoor Staatsbosbeheer nu herstelwerkzaamheden kan uitvoeren. In het voorjaar van 2025 is begonnen met het vrijmaaien van de wandelpaden. Niet alleen deze paden, maar ook de schouwpaden waren overwoekerd. Schouwpaden zijn brede, gemaaide stroken naast sloten die jaarlijks worden onderhouden om de waterberging te garanderen en de waterkwaliteit te behouden. Door het achterstallige onderhoud groeiden ze de afgelopen twee jaar dicht met struiken en jonge bomen, waardoor het schonen van de sloten niet mogelijk was. In de zomer van 2025 worden de schouwpaden in het Bieslandse Bos en de Balij hersteld

Gezond en gevarieerd Bieslandse Bos en Dobbeplas

In het Bieslandse Bos en de Dobbeplas wordt daarnaast ook het bestaande bos beheert. Het Bieslandse Bos, rond 1985 aangelegd voor houtproductie, en de Dobbeplas, aangelegd als recreatiegebied, bestaan nu vooral uit populieren en eiken van dezelfde leeftijd. Vroeger werd vaak één soort boom aangeplant, waardoor bossen kwetsbaar waren voor ziekten en klimaatverandering. Een gezond en gevarieerd bos bestaat juist uit verschillende soorten en leeftijden. Daarom wordt de leeftijdsopbouw hier stap voor stap gevarieerder gemaakt via boswerkzaamheden die eens per zes jaar plaatsvinden.

Eerst wordt bepaald welke bomen behouden blijven als zogenaamde toekomstbomen – bomen die belangrijk zijn voor natuur en biodiversiteit, recreatie en beleving, of houtoogst. Deze toekomstbomen hebben licht en ruimte nodig om te kunnen groeien. Daarom worden andere bomen weggehaald en nieuwe soorten aangeplant. Hierdoor ontstaat een gezond en gevarieerd bos met verschillende soorten en leeftijden. De soortenrijkdom wordt hierdoor bevorderd omdat dieren en planten profiteren van verschillende soorten bomen in verschillende leeftijdsfase. Bij de keuze van nieuwe boomsoorten kiest Staatsbosbeheer bewust voor soorten die goed bestand zijn tegen zware regenval, stormen en droogte. Ook wordt het risico verkleind dat een ziekte van één boomsoort het hele bos aantast.

Werkzaamheden

De werkzaamheden voeren we uit in vier fases:

1. Schouw
Ongeveer een jaar voor de uitvoerende werkzaamheden starten, vindt de schouw plaats. De boswachters beoordelen de vitaliteit en groei van de bomen en inspecteren de aanwezige flora en fauna waarmee rekening moet worden gehouden.

2. Blessen
Blessen is het markeren van bomen met gekleurde stippen. Elke kleur heeft zijn eigen betekenis. Zo weten de boswachter en de aannemer precies welke bomen blijven staan en welke bomen verwijderd worden. 

3. Flora en fauna check
Om plant- en diersoorten te beschermen voert de ecoloog kort voor de uitvoering de flora- en faunacheck uit. Alle bosvakken waar gewerkt wordt, worden gecontroleerd op onder andere boomholtes, nesten, holen en bijzondere plantensoorten. Als deze aanwezig zijn, nemen we maatregelen om ze te beschermen.

4. Uitvoerende boswerkzaamheden
Er zijn drie soorten boswerkzaamheden die meestal tussen september en maart plaatsvinden:

• Onderhouds- en dunningswerkzaamheden
  Het onderhoud en dunnen doen de boswachters vaak zelf. Soms gebruiken we het bos als opleidingsplek voor boswachters in opleiding om hun kettingzaagcertificaat te behalen. De bomen die we weghalen blijven meestal in het bos achter. Dat is goed voor de biodiversiteit. Kevers en paddenstoelen houden van dood hout op de grond. Op lange termijn wordt het dode hout afgebroken, wat een goede voedingsstof voor de bodem is.
  
  
• Verjongingswerkzaamheden 
  Verjongen wordt uitgevoerd door een aannemer. Het hout dat een tweede leven kan krijgen, wordt verkocht. Voor verjonging is ook een officiële toestemming van de Omgevingsdienst nodig. Verjongingswerkzaamheden zijn goed zichtbaar in het landschap. Bezoekers die regelmatig in het bos recreëren, zien bos soms ‘ineens’ verdwijnen. Aannemers rijden met machines door het bos en recreanten hebben soms zorgen over schade aan de bodem en recreatieve paden. Om een gevarieerd, toekomstbestendig bos te realiseren en de biodiversiteit te verbeteren, zijn deze verjongingswerkzaamheden nodig. Staatsbosbeheer neemt maatregelen om schade aan bosecosystemen zoveel mogelijk te beperken. Zo rijdt de aannemer op vaste werkpaden, zodat de bodem op andere delen wordt ontzien. De machines die we gebruiken, worden afgestemd op de specifieke omstandigheden van het terrein.
  
  
• Herplant van nieuwe soorten bomen
  Op de plekken waar bomen zijn weggehaald vanwege verjongingswerkzaamheden, planten we altijd bomen terug. Deze werkzaamheden worden uitgevoerd door een aannemer en vragen veel zorgvuldigheid, zoals de juiste plantafstand en houden we rekening met de weersomstandigheden. Deze werkzaamheden vinden altijd plaats in het najaar of vroege voorjaar, wanneer bomen in rust zijn. 

Deelgebieden worden tijdelijk afgesloten

Een gedeelte van het gebied wordt tijdelijk afgesloten tijdens de werkzaamheden. Bomen worden omgezaagd en takken worden verwijderd wat risico's met zich meebrengt voor bezoekers. Ook boswerkers hebben een veilige werkruimte nodig zonder onverwachte bezoekers die in het werkgebied lopen. Dit verkort de totale afsluiting en vermindert de hinder voor iedereen.

Voor alle recreanten geldt dat het deelgebied tijdens de werkzaamheden niet toegankelijk is. Wandelaars, ruiters en sporters kunnen in een ander gebied recreëren. De fietspaden worden veelal door omwonenden gebruikt voor woon-werkverkeer; voor hen wordt een omleiding uitgezet. Het is verboden het afgesloten terrein te betreden. In onderstaande planning proberen we zo duidelijk mogelijk aan te geven welke gebieden wanneer afgesloten zijn.

Planning

Hieronder volgt een planning van de lopende werkzaamheden, eventuele afsluitingen en updates: 

• 2025: Herstelwerkzaamheden Balij en Bieslandse Bos 
  - Augustus 2025: herstelwerkzaamheden (afgerond)
  
  Updates:
  Januari 2026: de herstelwerkzaamheden zijn afgerond
  
  
• 2024 –2027: Boswerkzaamheden deelgebieden: Bieslandse Bos en Dobbeplas
  - Januari t/m februari 2024: Schouw (afgerond)
  - Maart t/m juni 2024: Blessen (afgerond)
  - Augustus 2026 t/m februari 2027: Ecologische flora en fauna check en uitvoerende werkzaamheden
  
  Afsluiting deelgebieden:
  Op dit moment zijn alle deelgebieden nog toegankelijk.
  
  Updates:
  Momenteel zijn er geen updates

Samenwerkingen

Staatsbosbeheer beheert de Dobbeplas in opdracht van de gemeente Pijnacker-Nootdorp. Voor de herstel- en boswerkzaamheden in de Balij en het Bieslandse Bos ontvangt Staatsbosbeheer subsidie van de provincie Zuid-Holland.

Meer informatie

Lees dit boswachtersblog over bosbeheer in Buytenhout.