62 kuub afval opgeruimd in de Biesbosch

Inmiddels is het een traditie geworden. In het voor- en najaar struinen vrijwilligers de randen van Nationaal Park De Biesbosch af op zoek naar (zwerf)afval. Ook afgelopen zaterdag 14 maart en tijdens verschillende opruimacties in de weken voorafgaand staken ruim 250 vrijwilligers de handen uit de mouwen.

De opruimacties vonden plaats langs oevers en in rietkragen op verschillende locaties in de gemeenten Dordrecht, Altena en Drimmelen. Naast de gebruikelijke plastic flessen, emmers, stootblokken, touw en tal van andere soorten plastic delen vonden vrijwilligers op moeilijk bereikbare plekken in de Biesbosch nog afval uit de jaren ’50, ’60 en ’70. Ook werd weer allerlei huisraad zoals koelkasten, matrassen en meubels langs de oevers van de Merwede en Amer weggehaald.

“Tijdens het struinen langs oevers en door rietkragen kom je werkelijk van alles tegen: stoelen, touwen, wattenstaafjes en heel veel plastic. In alle soorten en maten. Zo vonden we tijdens een opruimactie zelfs een halve surfplank waar een boom doorheen was gegroeid. Die moet er al jaren hebben gelegen. Ook troffen we oude flessen schoonmaakmiddel aan uit de jaren ’70”, vervolgt Cynthia.

Bijzondere vondsten waren verder speelgoed, gloeilampen en veel losse doppen. Vooral rondom Drimmelen troffen de deelnemers veel golfballen aan. “Op sommige plekken vonden we zelfs een soort plastic grondsoep: een aanspoelstrook waar afval al jaren aanspoelt, zich vermengt met aangespoelde grond en langzaam uit elkaar valt. Kleine stukjes plastic moesten letterlijk uit de grond worden gegraven.”

De natuur als opvangsysteem voor afval

Afval is niet alleen een ergernis voor bezoekers, het is ook een bedreiging voor de natuur. De inschatting is dat meer dan de helft van het afval in de Biesbosch van stroomopwaarts met het rivierwater meekomt. De Biesbosch werkt, met haar vele geulen en oevers, als een natuurlijk vangsysteem waar een deel van dit afval blijft hangen. Tijdens het winterse hoge water spoelt het afval vervolgens weer aan op oevers en blijft het hangen in bomen, struiken en hogere begroeiing. “Inmiddels kennen we talloze voorbeelden waarbij dieren het slachtoffer zijn van zwerfafval. Ze raken erin verstrikt, gebruiken het in hun nesten of eten het op. En ondertussen weten we dat microplastics inmiddels zelfs in ons eigen voedsel worden teruggevonden,” vertelt Cynthia. 

Campagne 'Samen houden we de Biesbosch schoon'

De opruimacties zijn kostbaar. Vooral door de inzet van allerlei gespecialiseerd materieel om op moeilijk bereikbare plekken te komen, de inzet van medewerkers en het afvoeren van al het afval. Naast vrijwilligers droegen ook bedrijven bij. Zo hielpen Fauna Protect en Tritium Advies bij het schoonmaken van oevers en zette WSV Drimmelen boten in om afval langs de oevers van de Amer te verwijderen.

“Gelukkig kunnen we dankzij de samenwerkingscampagne ‘Samen houden we de Biesbosch schoon’ de opruimacties bekostigen. Het ingezamelde afval wordt via Rijkswaterstaat afgevoerd. Alle vrijwilligers en partners binnen de campagne: hartelijk dank voor jullie inzet. Zonder jullie hadden we dit simpelweg niet kunnen doen.”

De campagne ‘Samen houden we de Biesbosch schoon’, bestaat sinds 2022 en loopt tot eind 2026. Dankzij financiële steun van onder meer Rijkswaterstaat, provincie Noord-Brabant en verschillende gemeenten kunnen de opruimacties worden uitgevoerd. De financiering voor de campagne loopt dit jaar af, maar we ambiëren om de samenwerking met partners voort te zetten.

Bewustwording vergroten

Om de bewustwording rond de afvalproblematiek te vergroten, zijn er naast de opruimacties campagneborden geplaatst, worden afvalzakjes uitgedeeld en staat er een afvalcontainer in het natuurgebied. Ook ondernemers en instanties zoals het Biesboschcentrum Dordrecht, Biesbosch MuseumEiland Werkendam en Rondvaartbedrijf Zilvermeeuw dragen bij door locaties of materieel beschikbaar te stellen.

Wil je helpen?

Op 21 maart is het de landelijke opschoondag. In veel gemeenten worden dan schoonmaakacties georganiseerd. In de Biesbosch vindt de opruimactie bewust iets eerder plaats, omdat het broedseizoen dan al is gestart. Op zaterdag 19 september, vlak voor World Cleanup Day, vindt de volgende grote opruimactie plaats in de Biesbosch. Aanmelden kan vanaf de zomer via staatsbosbeheer.nl.