Ligging
Tussen Almere en Lelystad (Flevoland).
Deelgebieden
Onder natuurgebied Oostvaardersplassen vallen de gebieden Kotterbos, Oostvaardersbos, Oostvaardershout, Oostvaardersveld en Oostvaarderswold.
Grootte gebied
Ca. 6.000 hectare.
Geopend
De Hollandse Hout, het Oostvaardersbos, Kotterbos, Praambos en Oostvaardersveld zijn in beginsel vrij toegankelijk. De Oostvaardersplassen, waar kuddes in het wild levende dieren voorkomen, zijn dat niet. Ook door de terreingesteldheid is de toegankelijkheid beperkt. Om van het gebied te kunnen genieten kunt u gebruik maken van de ruim 20 uitkijkposten die rond het hele gebied liggen. Er zijn niet alleen observatiehutten, maar ook observatieheuvels en -schermen. Op sommige plekken kunt u zelfs vanuit de auto uitkijken over de rietlanden, de plassen, of de vlakten waar grote kuddes grazen. Zoals op de Grote Praambult, aan de Praamweg, of vanaf de Knardijk. Met een verrekijker of telescoop kunt u bijna in het hele gebied doordringen. Op enkele uitkijkplaatsen staat een verrekijker opgesteld.
's Winters beperkt toegankelijk
Het Oostvaardersbos en De Driehoek doen in de wintermaanden dienst als rustgebied voor de edelherten, Heckrunderen en konikpaarden uit de Oostvaardersplassen. De dieren moeten in alle rust gebruik kunnen maken van de beschutting van het bos. Zo kunnen ze de energie uit hun vetreserve sparen die nodig is bij barre weersomstandigheden. De gebieden zijn dan beperkt toegankelijk voor het publiek. Ook het wandelgebied aan de Knardijk en de spoorbaan is gesloten voor publiek.
Natuurbelevingscentrum De Oostvaarders en Buitencentrum Oostvaardersplassen zijn wel bereikbaar. De afrit vanaf de Buitenring en het fietspad vanuit het Kotterbos zijn open. Observatiehut De Schollevaar is de rest van het jaar niet vrij toegankelijk, maar biedt nu fraai uitzicht over de aalscholverkolonie. Voor iedereen die de grazers van dichterbij wil zien, organiseert Staatsbosbeheer begeleide wandelingen in de Driehoek.
Afgesloten gebieden:
Buitencentrum
Het buitencentrum Oostvaardersplassen van Staatsbosbeheer is een goed startpunt voor een bezoek aan het gebied. U kunt er met een verrekijker over de plassen uitkijken, of op de computers nakijken welke vogels recentelijk zijn waargenomen. Er zijn kaarten, gidsen en folders te vinden, en er worden regionale producten verkocht.
Natuurbelevingscentrum
Vlak bij Almere ligt Natuurbelevingcentrum De Oostvaarders. Het ligt op 2 kilometer lopen van NS-station Almere Oostvaarders.
Wandelen
- In het Hollandse Hout, Oostvaardersveld, Kotterbos en Oostvaardersbos kunt u in beginsel vrij wandelen. U kunt ook een aantal uitgezette wandelroutes volgen, die u langs de mooiste plekken leiden.
- Vanaf Buitencentrum Oostvaardersplassen leidt wandelroute Zeearend (5 km heen en terug) naar de gelijknamige observatiehut. Hier heeft u een schitterend uitzicht over de grazende kuddes.
- Een korte wandeling (1 km) vanaf de Knardijk brengt u bij de oudste vogelkijkhut van het gebied: Grauwe Gans. U loopt eerst door de beschutte rietlanden, om daarna vanuit de hut over de Oostvaarderplassen uit te kijken.
- Vanaf station Almere-Oostvaarders komt u via wandelroute De Groene Loper (2 km) bij Natuurbelevingcentrum De Oostvaarders. In 2010 is hier vlakbij de zeearend waargenomen. In het nabij gelegen Oostvaardersbos (voorheen Fluitbos) zijn verschillende wandelroutes uitgezet.
-
Overzicht wandelroutes
Honden
Het Oostvaardersbos is verboden gebied voor honden. Ook op de Zeearendroute mogen honden niet mee. Op de Krakeenroute, Wielewaalroute en Appelvinkroute wel, maar dan wel aangelijnd. Op de borden bij de ingang van de gebieden staat vermeld wat de regels voor honden zijn.
Fietsen
- Rond de Oostvaardersplassen is fietsroute uitgezet van 35 kilometer. Op de Oostvaardersdijk fietst u over een prachtig nieuw fietspad. Aan de ene kant ziet u dan het Markermeer, terwijl u aan de andere kant uitkijkt over de uitgestrekte Oostvaardersplassen. Wind mee is hier wel prettig! De route aan de andere kant biedt iets meer beschutting. U komt tijdens deze tocht langs verschillende uitkijkposten en informatiepanelen.
- Landelijke Fietsroute LF20 (Flevoroute) loopt van Haarlem naar Groningen langs de Oostvaardersplassen en verschillende observatieheuvels die uitzicht bieden over het gebied.
- Het knooppuntennetwerk van Almere biedt gelegenheid voor het uitstippelen van verschillende fietsroutes langs de Oostvaardersplassen.
- Fietsen zijn te huur bij NS-station Almere-Buiten en NS-station Lelystad.
Excursies
Staatsbosbeheer organiseert jaarlijks bijna 400 excursies. U kunt dan het gebied bezoeken én u krijgt meteen informatie over het speciale karakter ervan. Staatsbosbeheer leidt ook regelmatig groepen rond: schoolklassen, wetenschappers, natuurbeheerders of andere deskundigen uit binnen- en buitenland. Groepen kunnen een afspraak maken via het buitencentrum.
Schaatsen
Onder schaatsers genieten de Oostvaardersplassen enige faam. Het is heel bijzonder om in zo'n natuurlijke omgeving te schaatsen. Als u zich rustig gedraagt en het ijs van de plassen niet verlaat, is het toegestaan om hier te schaatsen. De boswachters houden goed in de gaten of de dieren in het gebied niet door de ijspret worden verstoord. U schaatst hier op eigen risico.
Vogels kijken
Al vanaf het allereerste begin trokken de Oostvaardersplassen veel vogels, en daarmee kwamen ook de vogelaars. In het begin waren Oostvaardersdijk en Knardijk belangrijke observatieplekken. Inmiddels zijn er tientallen uitkijkpunten rond het hele gebied, die speciaal zijn ingericht om u de gelegenheid te geven het gebied rustig te bekijken zonder de dieren te verstoren. Meer informatie en routebeschrijving via vogelkijkhut.nl:
Verder zijn er ook regelmatig vogelexcursies. Overzicht excursies
Fotograferen
Veel fotografen zijn geïnteresseerd in natuur of in het mooie Hollandse licht. Voor hen is het hele Oostvaardersplassengebied een prachtig onderwerp. Staatsbosbeheer organiseert ook ieder jaar speciale foto-safari's. U gaat dan in een boswachtersauto mee het gebied in en krijgt volop de gelegenheid om foto's te nemen. Er kunnen per keer vijf deelnemers mee. Overzicht excursies
Mindervaliden
Bij de observatiehutten Zilverreiger (aan de kant van Lelystad-Haven) en De Kluut (bij het buitencentrum) is speciaal rekening gehouden met de toegankelijkheid voor rolstoelen en scootmobiels.
Ook het eerste deel van de wandelroute vanaf het buitencentrum naar observatiehut De Zeearend is goed toegankelijk. U kunt vervolgens via de onderhoudsweg het observatiescherm De Brandgans bereiken.
Staatsbosbeheer organiseert regelmatig excursies waarbij u met een grote wagen (bolderkar) door het gebied gaat. We werken nog aan een betere instap, maar als u eenmaal zit, kunt u volop genieten. Twijfelt u of het wat voor u is? Dan kunt u natuurlijk contact opnemen met het buitencentrum.
Met de auto
Het weer in Nederland is niet altijd even verleidelijk, dus er zijn dagen dat u liever niet op de fiets stapt. Of misschien bent u niet zo goed ter been, en wilt u toch van de natuur genieten. Vanaf de Knardijk of de Oostvaardersdijk kan dat. Er zijn voldoende parkeerplaatsen zodat ook de bestuurder van het uitzicht kan genieten, en op de verschillende observatieplekken kunt u informatie vinden over het gebied. Vergeet uw verrekijker niet!