Informatie over cookies

Staatsbosbeheer maakt op deze website gebruik van cookies. Meer uitleg over cookies.

Noodzakelijk

Zorgt voor een goede werking van de website

Social

Nodig voor het delen van pagina's en bekijken van video's

Statistieken

Hiermee stemmen we de website af op voorkeuren van bezoekers

Nieuws

Blijf op de hoogte en bekijk hier het laatste nieuws over de natuurgebieden en werkzaamheden van Staatsbosbeheer.

Terug

Coalitie Natuurlijke Klimaatbuffers presenteert Visie klimaatbestendige veengebieden


Nederlandse veengebieden zijn bijzonder vanwege hun hoge diversiteit in landschap, bodem en water, helaas staan de natuur- en landschapskwaliteit zwaar onder druk. Veengebieden kunnen een wezenlijke bijdrage leveren aan de bestaande klimaatopgave. Dit lukt alleen door vernatting van veengronden en het stimuleren van een meer natuurlijk gebruik. Om dit mogelijk te maken, heeft de Coalitie Natuurlijke Klimaatbuffers de visie Klimaatbestendige veengebieden opgesteld in samenwerking met ecologisch adviesbureau Altenburg en Wymenga en bureau Peter de Ruyter landschapsarchitectuur. Hiermee leveren de samenwerkende natuurorganisaties een bijdrage aan de maatschappelijke discussie over de klimaatopgave voor veengebieden. Om zo een transitie naar een meer duurzaam en klimaatbestendig landgebruik en waterbeheer van veengebieden mogelijk te maken.

Perspectief en wederzijds voordeel

De nu nog aanwezige veengebieden zijn van ecologisch onvervangbare waarde. Het veenlandschap heeft een rijke landschappelijke historie en diversiteit. Elk gebied is anders en heeft een unieke samenstelling vanuit de cultuurhistorie, in bodem, waterstromen en waterkwaliteit. In het verleden is veen afgegraven om als brandstof te verstoken, natte veengebieden zijn gedraineerd en meren zijn drooggelegd.

Daarnaast werken de veengebieden als natuurlijke klimaatbuffers. Deze werking is belangrijk voor het héle laagveenlandschap, en voor álle functies en gebruikers daarbinnen. Veen werkt namelijk als een spons en kan veel water opvangen en vasthouden. Veel veengebieden in Nederland verdrogen, waardoor het veen wordt afgebroken, de bodem daalt en verzilt met als gevolg dat het veen CO2-uitstoot. Deze gevolgen hebben invloed op de huidige gebruiksfuncties van het laagveenlandschap, zoals landbouw en natuur.

Verslechtering van de waterkwaliteit en verdroging van natuurgebieden leiden tot achteruitgang van de biodiversiteit. De gevolgen van een veranderend klimaat; hogere neerslagpieken en extremere droogteperiodes kunnen in het huidige veenlandschap niet goed worden opgevangen. Nederland is ingericht op zo snel mogelijke afvoer van overtollig water. De visie Klimaatbestendige veengebieden schetst een perspectief hoe water juist beter vastgehouden kan worden in het landelijk gebied. Waar zowel landbouw als natuur van kunnen profiteren. De visie schetst een drietal mogelijke ontwikkelrichtingen en de stappen om daar te komen.

Natuurlijke oplossingen

De Coalitie Natuurlijke Klimaatbuffers pleit voor meer natuurlijke oplossingen. Sleutelfactor binnen het toekomstbestendige laagveenlandschap is het meer en beter vasthouden van water op landschapsschaal. In de drie sporen worden de mogelijkheden voor toekomstig landgebruik bij verhoogde grondwaterstanden in de overgangsgebieden en natuurkernen toegelicht. De gepresenteerde ontwikkelrichtingen kunnen onderdeel uitmaken van een gebiedsprocessen. Hierbij is sprake van maatwerk. Per regio, per locatie, met alle belanghebbenden de juiste afwegingen te maken. Een transitie komt pas op gang als er maatschappelijk draagvlak is en voldoende financiering voor inrichting en beheer.

Zorgvuldige afweging

Een toekomstbestendig laagveenlandschap zal ruimtelijk gaan veranderen als bodem en water sturend worden voor ontwikkelingen. Functiecombinaties zoals natte teelten en waterberging met meer moerasnatuur geven meer dynamiek en voegen variatie toe aan het landschap. De belevingswaarde van het landschap wordt vergroot en is daardoor aantrekkelijk voor bewoners en recreanten.

Per type laagveenlandschap gaat de transitie er anders uitzien; gebaseerd op het verleden, het huidige landschap en de toekomstige opgaven. Het landschap wordt rijker en meer divers en in alle gevallen vraagt dit om maatwerk. In gebiedsprocessen zijn zorgvuldige maar ook heldere afwegingen nodig omdat alle opgaven ruimtelijke verenigbaar zijn. Met deze visie delen de natuurorganisaties kennis en expertise om zo bij te dragen aan dit zorgvuldige, regionale keuzeproces met oog voor boeren, bewoners én natuur.

Downloads

Op de website klimaatbuffers.nl staat een samenvatting Visie klimaatbestendige veenlandschappen (PDF) en de complete Visie klimaatbestendige veenlandschappen (PDF)