Dossier Zaden en plantmateriaal

Staatsbosbeheer hecht aan autochtoon, hoogwaardig plantmateriaal. We ontwikkelen dit in onze eigen terreinen, zaadgaarden en genenbank voor autochtone bomen en struiken.

Plantmateriaal bij Staatsbosbeheer

Op deze pagina vindt u uitleg en cijfers over de ontwikkeling van autochtoon en kwalitatief hoogwaardig plantmateriaal in Genenbank Bronnen voor nieuwe natuur (in boswachterij Roggebotzand), de eigen terreinen en de zaadgaarden van Staatsbosbeheer.

Figuur 1 De hoeveelheid plantmateriaal (in aantallen bomen en struiken) geleverd door Staatsbosbeheer

Genenbank autochtoon plantmateriaal

In 2006 opende Staatsbosbeheer de genenbank Bronnen voor nieuwe natuur, gelegen in boswachterij Roggebotzand (Flevoland). In deze genenbank verzamelen we oorspronkelijk autochtone bomen en struiken. Doel van de genenbank is om het genetisch erfgoed van autochtone bomen en struiken te behouden. Door menselijk ingrijpen zijn oorspronkelijke plantenpopulaties versnipperd en kunnen eenlingen elkaar nauwelijks meer vinden om genetisch materiaal uit te wisselen. Daardoor zijn deze bomen en struiken op langere termijn niet in staat om zelf te overleven. Door de planten bijeen te brengen in het Roggebotzand, vindt natuurlijk bestuiving plaats waardoor vruchten en zaden zich ontwikkelen.

Verschillende externe kwekerijen kweken deze zaden vervolgens op tot plantmateriaal. De resulterende bomen en struiken planten we uiteindelijk over naar hun definitieve bestemming. Zo kan het oorspronkelijke genetisch materiaal in de natuur weer tot levensvatbare populaties uitgroeien, en behouden en/of versterken we bestaande natuur.

Opsporen autochtone soorten

Aan de hand van oude kaarten en gegevens spoorde de afdeling Zaad en Plantsoen in samenwerking met specialisten in oude bossen of restanten daarvan veel van de oorspronkelijke (relict)populaties op. Inmiddels is er van 65 van de 114 autochtone soorten materiaal verzameld  en bijeengebracht in de genenbank. Dit oorspronkelijke materiaal brengen we in de genenbank van boswachterij Roggebotzand tot bloei, waar het vruchten vormt en zaden voortbrengt.

Hoogwaardig plantmateriaal uit terreinen en zaadgaarden

Naast autochtoon plantmateriaal, levert de afdeling Zaad en Plantsoen ook teeltmateriaal (zaden, stekken, enten en planten) dat niet van strikt autochtone afkomst is. Dit materiaal is in de Nederlandse Rassenlijst voor bomen en struiken opgenomen vanwege de hoogwaardig kwaliteit voor de houtproductie. Staatsbosbeheer ontwikkelt dit teeltmateriaal in samenwerking met kwekerijen uit zaden van de eigen terreinen en zaadgaarden (boomgaarden speciaal geplant voor het oogsten van zaden). Zie ook Zaden en plantmateriaal in de praktijk.

Cijfers en percentages

Staatsbosbeheer heeft 48 hectare genenbank en circa 30 hectare zaadgaarden. Van 30 % van de geoogste zaden kweken we plantmateriaal voor Staatsbosbeheerterreinen en 70 % bieden we aan op de Nederlandse en internationale markt. In totaal leveren we per jaar circa 2.000.000 bomen en struiken op (zie figuur bovenaan de pagina).

Aan welke eisen en wet- en regelgeving het plantmateriaal van Staatsbosbeheer precies moet voldoen, leest u onder Visie en beleid.

Lammert Kragt
Vragen over dit onderwerp? Lammert Kragt
Teamleider Beheer en productie
zaad.plantsoen@staatsbosbeheer.nl
030-6926262

Deze site gebruikt cookies. Klik hier voor meer informatie.

Sluiten