Dossier Zaden en plantmateriaal

Staatsbosbeheer hecht aan autochtoon, hoogwaardig plantmateriaal. We ontwikkelen dit in onze eigen terreinen, zaadgaarden en genenbank voor autochtone bomen en struiken.

Zaden en plantmateriaal

Dossier: Zaden en plantmateriaal Overzicht van dossiers

Ontwikkeling autochtoon en hoogwaardig plantmateriaal

Staatsbosbeheer ontwikkelt al ruim 100 jaar hoogwaardig plantmateriaal voor de inrichting en versterking van natuur, bos en landschap. Voor de kweek van dit plantmateriaal werd in het begin van de 20e eeuw de afdeling Zaad en Plantsoen opgericht. Deze afdeling levert plantmateriaal uit zaden van de eigen terreinen, zaadgaarden en onze genenbank voor autochtone bomen en struiken. Daarnaast adviseert ze de terreinbeheerders bij het kiezen van boom- of struiksoorten die het beste passen bij specifieke doeleinden, zoals recreatie, de productie van hout en biomassa, landschapsinrichting en natuurontwikkeling en -herstel.

De kweekmaterialen van Staatsbosbeheer (zaden, stekken, bomen en struiken) zijn ook beschikbaar voor zaadhandel, kwekerijen, overheden en particulieren.

Het belang van autochtone bomen en struiken

De afgelopen decennia verdwenen veel bomen en struiken uit onze leefomgeving. Het groen moest wijken voor de bouw van woningen, industrie, infrastructuur en voor de landbouw. Hiervoor werden weliswaar vaak bomen en struiken terug geplant, maar die waren genetisch veelal afkomstig uit andere delen van Europa. Daarmee bracht men (goedkoper) plantmateriaal in natuur en landschap dat niet voor de Nederlandse omstandigheden is toegerust.

Inmiddels is ruim 90 % van de bomen en planten om ons heen van niet-inheemse herkomst. De ecologische gevolgen van deze niet-autochtone aanplant kunnen groot zijn, zowel voor de levensverwachting van de planten, het milieu als voor het voortbestaan van de verschillende ecosystemen in ons land. Staatsbosbeheer zet zich daarom in om een deel van de oorspronkelijke vegetatie terug te brengen in de natuur. We werken daarmee aan versterking van biodiversiteit en klimaatbestendigheid. Lees hierover meer op de pagina Feiten en cijfers biodiversiteit  van dit dossier.

Genenbank autochtone boom- en struiksoorten

Om oorspronkelijk plantmateriaal te verzamelen en veilig te stellen, zette Staatsbosbeheer in 2006 Genenbank Bronnen voor nieuwe natuur op. Deze genenbank in boswachterij Roggebotzand (Flevoland) fungeert als kraamkamer voor de kweek en verspreiding van autochtone bomen en struiken.

Staatsbosbeheer, provincies en veel andere gebruikers van plantmateriaal hebben in het kader van de Green deal: weet welk plantmateriaal je koopt afgesproken om voor onderhouds- en natuurontwikkelingsprojecten zo veel mogelijk het autochtone materiaal uit de genenbank te gebruiken. Op die manier brengen we de oorspronkelijke bomen en struiken terug in de natuur en dragen we bij aan een duurzaam en gevarieerd Nederlands landschap.

Het Ministerie van Economische Zaken Landbouw en Innovatie (EZ) ondersteunt de activiteiten van Staatsbosbeheer in Genenbank Bronnen voor nieuwe natuur en is medefinancier in het beheer.

Binnen de Greendeal ‘Weet welk plantmateriaal je koopt’ werkt Staatsbosbeheer samen met het Ministerie van Economische Zaken, het Centrum voor Genetisch onderzoek, de Nederlandse Raad Plantenrassen en de Nederlandse Algemene Keuringsdienst (NAK)-Tuinbouw .

Lammert Kragt
Vragen over dit onderwerp? Lammert Kragt
zaad.plantsoen@staatsbosbeheer.nl
030-6926262