Grebbelinie

Overweldigend groen, tientallen vlinders, liniedijken en bunkers. Op de Grebbelinie gaan cultuur en natuur hand in hand.

Werken en posten

In de Grebbelinie is Staatsbosbeheer eigenaar van een aantal werken en posten en beheren we tussenliggende natuur.

Voorwerk aan de Asschatterkade

De Asschatterkade bij Leusden is een voorbeeld van een kade dwars op de liniedijk. Om het water te kunnen vasthouden, werden dwars op de liniewal, keerkaden aangelegd. Die lieten het water van de Nederrijn in verschillende vlakken de vallei instromen. In de Gelderse vallei liggen 11 van deze vlakken, ofwel inundatiekommen. Tussen 1799 en 1806 werd het voorwerk aan de Asschatterkade aangelegd. Het bestaat uit aarden wallen om zo’n dwarskade te kunnen beschermen. De vijand kon de kade anders zo doorsteken en het water zou dan wegstromen richting de voormalig Zuiderzee. In 1940 is er een heftige strijd gevoerd met de Duitsers en lag het gebied vol met loopgraven, antitankgrachten en mitrailleurkazematten. Zowel het voorwerk als de kazematten zijn begroeid, maar nog goed terug te vinden langs de kade vlak bij Leusden.

Werk aan de Daatselaar

Op de noordelijke punt van de Slaperdijk in Renswoude werd in 1799, onder Frans bewind, Werk aan de Daatselaar aangelegd als steunpunt tegen een Pruisische aanval. Het was bedoeld om de toegang tot de Groeperkade en de Slaperdijk in de Grebbelinie te verdedigen. Het bestaat uit een gesloten aarden verdedigingswerk. In de aarden wal zijn de schietsleuven voor de kanonnen nog steeds te zien. Het werk is sinds 2013 hersteld en zichtbaar gemaakt. Het is een mooi voorbeeld van een elegant en simpel verdedigingswerk zoals Napoleon het met succes heeft toegepast in heel Europa.

Fort aan de Buursteeg

Om de spoorweg Utrecht-Arnhem te kunnen verdedigen werd in 1846 Fort aan de Buursteeg aangelegd. De spoorlijn ten noorden van Veenendaal loopt er dwars doorheen. Het is een compleet omgracht fort en aan de noordzijde is de liniewal geheel gerestaureerd. Het is één van de weinige plekken langs de linie waar je kan zien hoe ver men kon kijken. Je kunt daarmee een voorstelling kan maken hoe een linie met inundatievlakken werkte. Niet voor niets komt hier in 2017 een bezoekerscentrum. Een mooi vertrekpunt om de hele linie te verkennen.

Post van Lambalgen

Vestigingswerk Post van Lambalgen bij Scherpenzeel kreeg betekenis in 1793, toen de liniedijk ter plaatse werd omgevormd tot ‘post’ tegen de Fransen. Het aarden werk bestond onder meer uit een aantal kanonemplacementen voor de infanterie. In 1940 toen de Grebbelinie als verrassingslinie de hoofdverdediging van Nederland werd, is er hevig gevochten rond deze post. Hij hield lang stand en de gevechten hebben veel slachtoffers geëist. In 2014 werd het belangrijkste deel van de Post van Lambalgen gereconstrueerd. Vlakbij deze post ligt een klein museum over de Grebbelinie. Het is een plek waar de verschillende tijdslagen van de Grebbelinie tot leven komen.

Andere werken en posten

Werk aan de Engelaar, Werk aan de Roffelaar, Linie van Juffrouwwijk zijn eveneens verdedigingswerken die goed zichtbaar zijn in het landschap. Bijzonder is de betonnen mitrailleurkazemat op de linie van Juffrouwwijk en de damsluis bij Werk aan de Engelaar.