Bedreigingen duinen

De duinen vormen een uniek natuurgebied in Nederland. Het duingebied bestrijkt maar 1 procent van de totale oppervlakte van ons land, maar in onze duinen komen maar liefst 850 plantensoorten voor en er broeden 140 van de 190 soorten vogels die we in Nederland hebben. De biodiversiteit (ook wel soortenrijkdom genoemd) is zo groot, omdat de duinen ontzettend gevarieerd zijn.

Bescherming tegen de zee

De duinen zijn van nature gebieden met een grote openheid en dynamiek. Deze dynamiek is een belangrijke voorwaarde voor de grote variatie en soortenrijkdom. Gedurende de vorige eeuw zijn de duinen ingrijpend veranderd. Om de kust te beschermen tegen de zee, heeft de mens de duinen vastgelegd. Rond 1900 zijn er op grote schaal stuifdijken aangelegd. Later is ook helmgras geplant en er zijn naaldbossen aangelegd.

Dichtgroeiende duinvalleien

Hoewel deze maatregelen doeltreffend waren, nam de dynamiek er alleen maar door af. Wind en water konden niet meer op de duinen inwerken. Hierdoor groeiden de duinen dicht. Struiken en bomen lieten minder ruimte voor jonge begroeiing, insecten en insectenetende vogels, zoals de tapuit.

Gebruik

Het gebruik van de duinen veranderde ook vanaf het begin van de twintigste eeuw. Tot die tijd zorgden boeren en andere kustbewoners voor verjonging van de duinen doordat hun vee er liep. Zij trokken zich echter steeds meer terug uit de duinen. Het toerisme dat ervoor in de plaats kwam, laat minder ruimte over voor jonge begroeiing.

Waterwinning

Vanaf het einde van de negentiende eeuw tastte drinkwaterwinning de duinen verder aan. Ter compensatie bracht men rivierwater naar de duinen, maar dit water was te voedselrijk. Hierdoor kwam er teveel begroeiing, wat tot verdere veroudering leidde. Daarnaast verdroogden de duinen alsnog. Sinds de jaren tachtig gebruikt men milieuvriendelijke methoden voor waterwinning. De duinen zijn echter nog lang niet volledig hersteld van de klap.

Verzuring

Tot slot zorgt zure regen eveneens voor veroudering van de duinen. De neerslag van stikstof bevordert een sterke groei van bepaalde gewassen ten koste van andere soorten. Hierdoor verruigden de duinvalleien nog meer en verdween de openheid uit de duinen.