Staatsbosbeheer wil spontane natuurlijke processen meer ruimte geven op de Veluwe. Daarom zal ons werk minder uit 'ingrijpen' bestaan dan voorheen. We richten ons meer op het mogelijk maken van natuurlijke ontwikkelingen.

Grote grazers

In een woest gebied als dit hoort wild. Maar zo’n twintig jaar geleden waren er in Kootwijk geen edelherten meer en nog maar weinig wilde zwijnen. Staatsbosbeheer haalde hekken weg en verminderde het aantal paden. Landbouwgrondgronden lieten we letterlijk verwilderen. En er kwam een wildviaduct over de snelweg. Nu is er een aaneengesloten leefgebied van tienduizend hectare. Het barst er van het wild.

Grote grazers hebben een belangrijke functie in het bosecosysteem. Ze zorgen bijvoorbeeld voor een gevarieerdere samenstelling van het bos. Daarom onderzoekt Staatsbosbeheer of het wenselijk en haalbaar is om de wisent te introduceren op de Veluwe. Met zijn ruige, indrukwekkende uitstraling zou dit dier niet misstaan in het Veluwse landschap.

Dood hout is een rijke bron van leven voor micro-organismen, paddestoelen en insecten. Die trekken op hun beurt weer vogels en andere dieren aan. Bovendien bevordert het dode hout de vruchtbaarheid van de bodem. Maar liefst 30 procent van alle leven in een bosecosysteem is afhankelijk van dood materiaal. Daarom ruimen we dode bomen en takken in het bos niet meer op.

Open plekken

Door open plekken te creëren geven we natuurlijke bosontwikkeling letterlijk de ruimte. In plaats van het vroegere dicht beplante bos voor houtprodcutie komt gevarieerd, licht en open natuurbos. In dit soort bos kan het wild meer voedsel vinden. Ook komen er meer broedvogels voor.

Een grote Veluwe

Op termijn zal Veluwe-Midden opgaan in het zogenaamde Zandenwoud. Dit bosgebied zal zo’n 25 à 30.000 hectare groot zijn. Het loopt ruwweg vanaf de Imbosch langs Loenen over de A50 ten noorden van de Hoge Veluwe, tot aan Harskamp. Hiermee komt een einde aan het idee van allerlei verschillende natuurgebiedjes. En wordt een schitterend natuurgebied waar bomen, planten en dieren vrij kunnen leven een feit.

Wild Woud

Het Speulderbos is zo’n tienduizend jaar oud. Het is nog echt een ‘wild woud’ met oude groenbemoste, knoestige eiken en statige sparren. De oerwoudsfeer wordt versterkt door halfvermolmde stammen vol paddestoelen en varens. Het bos wordt onderverdeeld in drie typen: het ‘boombos’, het ‘donkere’ bos en het ‘lichte’ bos.

Mysterieuze sferen

In het boombos mag de natuur grotendeels haar gang gaan. Dit opmerkelijk grillige bos bestaat voornamelijk uit beuken en eiken. De bomen zijn in allerlei wonderlijke bochten gegroeid. Dit komt doordat eeuwenlang de rechte bomen werden gekapt om huizen te bouwen. De overgebleven bomen zorgen voor een bijna hallucinerend effect. Bedekt met sneeuw of half zichtbaar in de mist hangt er een geheimzinnige sfeer. Door gezichtsbedrog lijkt het alsof de bomen bewegen. Hierdoor wordt het boombos ‘het bos van de dansende bomen’ genoemd. Dit type bos is te vinden in het gebied rondom het buurtschap Drie.

Imponerende ouderdom

In het donkere bos groeien uitheemse boomsoorten zoals douglas, sparren en Amerikaanse eik. Hun dichte kronendak werpt veel schaduw op de bodem. Daardoor is er weinig bodembegroeiing. Bij goed beheer zorgen deze snelle groeiers echter wel voor een constante houtoogst. Een mooi voorbeeld van een oud donker bos is het Van Welsum’s Brandje aan de Dodenweg. Hier staan tachtig jaar oude douglassparren van wel veertig meter hoog.

Bron van leven

Op de plaatsen waar de bodem arm en droog is vinden we het lichte bos. Hier groeien vooral grove den, berk en jonge eiken. Zonlicht kan de bodem vrijelijk bereiken. Daardoor groeien er onder andere grassen, mossen, bosbessen en heide. De begroeiing vormt een perfecte schuilplaats voor wild. Ook vogels en insecten voelen zich er thuis. Het lichte bos wordt voor zowel houtproductie als recreatie gebruikt. Dit type bos is bijvoorbeeld te vinden langs de heideterreinen de Ark en de Kuiten.

Bewust kappen

Het Speulder- en Sprielderbos is ook houtproductiegebied. Het oogsten van hout gebeurt op verantwoorde en duurzame wijze. Daarnaast probeert Staatsbosbeheer een optimale beleving te creëren voor de bezoeker. Bijvoorbeeld door dikke indrukwekkende bomen langs wandelpaden te sparen. Ook de natuurwaarden spelen een belangrijke rol in het beheer. Zo streven we naar gemengd bos met een groot aantal belangrijke broedvogels. Staatsbosbeheer heeft in de provincie Gelderland het FSC-keurmerk. Dit betekent dat het hout op een (ecologisch) verantwoorde wijze is gekapt. Meer informatie vindt u in het Dossier Hout.

Natura 2000, Europese topnatuur

De Veluwe maakt deel uit van Natura 2000, het Europees netwerk van bijzondere en beschermde natuurgebieden. Natura 2000 = Europese topnatuur! Meer informatie: dossier Natura 2000.