Vlakbij de veerhaven liggen de strandvlakten van de Noordsvaarder. Het is een van de woeste uiteinden van het eiland. Hier zijn de elementen de baas. Midden vorige eeuw zijn stuifdijken aangelegd, om Terschelling te beschermen tegen de zee. Voor de rest hebben wij mensen onze handen er bewust vanaf getrokken. De Noordsvaarder is volledig overgeleverd aan de dynamiek van de natuur. Spontane duinvorming en duinafslag. Steeds weer brengen de wind en het water een verrassing.
Wandelende duinen
Terschelling kreeg zijn huidige omvang zo’n 150 jaar geleden. Toen de Noordsvaarder in het westen en de Boschplaat in het oosten aan het eiland vastgroeiden. Stuivende duincomplexen ‘wandelden’ langzaam over het eiland. Het landschap was na één hevige storm soms onherkenbaar veranderd.
Bijna een eeuw Staatsbosbeheer
Deze ‘wildernis’ kwam in 1910 onder de hoede van Staatsbosbeheer. Terschelling ging op de schop. Duinen werden ontwaterd, valleien ontgonnen en greppels gegraven. Er werd een begin gemaakt met bosaanleg. Daarom werd vrijuit grazen (‘oerol’) verboden. Inmiddels beheert Staatsbosbeheer vrijwel de hele natuur op het eiland, een gebied van bijna 9500 hectare. Alleen de zeewerende duinen vallen onder de verantwoordelijkheid van Rijkswaterstaat.
Gezonde toekomst
Voor een gezonde toekomst van Terschelling is opnieuw ingrijpen nodig. De vorming van nieuwe duinvalleien was tot stilstand gekomen. De vegetatie kreeg een monotoon karakter en kenmerkende broedvogels dreigden te verdwijnen. Staatsbosbeheer is gaan afplaggen en vroegere ontginningen zijn uit de pacht genomen. Op veel plaatsen ontstaan er weer natte duinvalleien en duinmeertjes. Door beheersmaatregelen als maaien en pony’s en geiten laten grazen, is er weer een overvloed aan orchideeën. Het grazende vee, van Staatsbosbeheer en van boeren, zorgt ook voor het open karakter van de duinen.
Seinpaalduin
Het Seinpaalduin op Terschelling krijgt in 2011 een opknapbeurt. Het uitzicht wordt hersteld, er komt een brandgang en open plekken in het bos keren terug. Een deel van het gebied wordt publieksluw.
Tijdens de jaren ’20 van de vorige eeuw is er bos aangeplant in het gebied. Deze bomen zijn flink gegroeid. Hierdoor was het weidse uitzicht van het Seinpaalduin er niet meer. Dit uitzicht gaat Staatsbosbeheer herstellen.
Gedaantewisseling
De naaldbossen van Terschelling ondergaan een gedaantewisseling. Staatsbosbeheer vormt ze om tot gemengde bossen met loof- en naaldbomen, in verschillende leeftijden. Dat is niet alleen veel spannender om doorheen te wandelen, maar ook interessanter voor dieren en planten. Bovendien zijn gemengde bossen beter bestand tegen ziekten, storm, droogte en de zoute zeewind.
Natura 2000, Europese topnatuur
De duinen van Terschelling maken deel uit van Natura 2000, het Europees netwerk van bijzondere en beschermde natuurgebieden. Natura 2000 = Europese topnatuur! Meer informatie: dossier Natura 2000.
Het tij gekeerd
Onder de titel 'De Wadden, betere natuur van wereldformaat' maakten de samenwerkende natuurorganisaties in het Waddengebied zes filmpjes.
Ze tonen de belangrijkste elementen van een duurzaam en klimaatbestendig Wadden-ecosysteem. Zoals hoogwatervluchtplaatsen, kwelders, overgangen van land naar zee, mosselbanken en stuifduinen. Deskundige onderzoekers, boswachters en natuurkenners vertellen over het belang van vogels en bodemleven.