Wat is het hier stil! De kern van het Sleenerzand bestaat uit stille bossen die het domein zijn van tientallen vogelsoorten. Het zuidelijke deel is een oud stuifzandgebied, met hier en daar grillig gevormde jeneverbessen. Op sommige plaatsen doemt opeens een heideveldje of een onverwacht vennetje tussen het zand op.

De geschiedenis van het Sleenerzand is rijk. Toen de eerste mensen zich hier vestigden, was Drenthe nog een oerwoud. Deze Trechterbekers, zo genoemd naar de vorm van het aardewerk dat zij maakten, bouwden hunebedden van granieten zwerfkeien. Het hunebed De Papeloze Kerk is een mega-exemplaar, met een deksteen van 25.000 kilo. Bijzonder is ook de Galgenberg, waarin 3500 jaar geleden de hoofdman van het Sleenerzand werd begraven. Zijn gouden oorsieraden en bronzen pijlen kreeg hij mee. Rond zijn grafheuvel werd een palenkrans opgericht ten teken dat de dode met rust gelaten moest worden. Gelukkig is het nog altijd stil in het Sleenerzand.