Tot 1969 was het Lauwersmeer een binnenzee: de Lauwerszee. Uit angst voor een mogelijke dijkdoorbraak werd het water afgesloten van de Waddenzee. Met grote, positieve gevolgen voor de natuur. Zandbanken en geulen verdwenen en een nieuw landschap verrees. Op de voormalige zandplaten schoten spontaan wilgen en riet op. Op sommige plaatsen kwam berk en vlier tevoorschijn. In de loop van de tijd zijn er ook bossen aangelegd.

Ruimte voor vogels

Er wordt weinig ingegrepen in het Lauwersmeergebied. Spontane natuurontwikkeling staat voorop. Wel wordt de natuur een handje geholpen. Grote grazers als Schotse hooglanders en konikpaarden houden op verschillende plekken de vlaktes open. Ze voorkomen dat de zandplaten in een groot bos veranderen. Dat zorgt voor meer variatie in het gebied en daar zijn allerlei planten en dieren bij gebaat. Zoals bijvoorbeeld de ganzen, die zich op de open ruige vlaktes prima thuisvoelen.

Bedolven onder zand

In het zuidelijke deel van het Lauwersmeergebied ligt 300 hectare voormalig militair oefenterrein. Tot voor kort oefende daar het leger. De voormalige zandplaten waren bedolven onder een laag opgespoten zand. Nu is dit afgegraven en kunnen de platen weer begroeid raken. Bij extreem hoogwater lopen ze zelfs onder water. Zo ontstaat een moerasachtig landschap met riet, gras en planten. Een paradijs voor vogels. 

Natura 2000, Europese topnatuur

Lauwersmeer maakt deel uit van Natura 2000, het Europees netwerk van bijzondere en beschermde natuurgebieden. Natura 2000 = Europese topnatuur! Meer informatie: dossier Natura 2000.